د.سەردار عەزیز

تورکیاو ناتۆو کورد

  2019-12-01 18:18      115 جار بینراوە        کۆمێنت

یەکەمجار کە سەردانی ناتۆم کرد لە برۆکسل خوێندکاری بەکالۆریوس بووم. بنکەی ناتۆ لەناوەندێکی توێژینەوە دەچێت، بیرم دێت ئەو کاتە ناتۆیان وەها بە ئێمە ناساند کە وەک رێکخراوێکی پاراستنی ئاسایش و ئارامی بێت.
بەڵام ناتۆ زۆر لەوە زیاترە، رۆژی سێی مانگی داهاتوو ناتۆ لە لەندەن کۆدەبێتەوە. ئەم کۆبوونەوەیە جیاواز لەکۆبوونەوەکانی جاران بۆ کورد گرنگە، بەکورتی چەند پرسێک لەئارادایە کەڕاستەوخۆو ناڕاستەوخۆ پەیوەندییان بەکوردەوە هەیە:
یەکەم، ئەندامێتی تورکیا لە ناتۆدا یەکێکە لەکۆڵەکە تۆکمەکانی هێزی تورکیا لەسەرەتای پەنجاکانەوە هەتا ئەمڕۆ، ئەم رۆژانە ئەم کۆڵەکەیە لەهەمو ساتێک زیاتر لەقەیراندایە.
وڵاتانی رۆژهەڵاتی ئەوروپاو سۆڤیەتی پێشوو کەئێستا ئەندامی ناتۆن، داوای هێزی پاراستن دەکەن لەمەترسی روسیا، بۆ ئەمە دەبێت هەر ٢٨ ئەندامەکە رازی بن، بەڵام تورکیا مەرجی هەیە. مەرجەکەی ئەوەیە کە ناتۆ پشتگیری بکات لەشەڕی دژ بەکورد.
دووەم، ئەم خواستەی تورکیا بەشێکە لەمامەڵەی نوێی تورکیا لەگەڵ ئەوروپاو ناتۆدا، کە دەتوانرێت بەمامەڵەی هەڕەشەیی ناوبنرێت. تورکیا لەهەوڵەکانی پێشووی سەرکەوتوو بووە بەتایبەتی لەپرسی پەنابەراندا، بەهەڕەشەی پەنابەر یەکێتی ئەوروپای خەساندووە. ئایا لەم پرسەشدا سەرکەوتوو دەبێت؟
سێیەم، خۆی ناتۆ لەدۆخێکی ئاڵۆزدا دەژی. ماکرۆن، کە ئێستا وەها دائەنرێت کە سەرکردایەتی ئەوروپا بکات پاش رۆشتنی بەریتانیاو مێرکڵ، بڕوای وەهایە کە ناتۆ مێشکی مردووە. ئەم وەسفەی ماکرۆن لەپاش دیدارەکەی لەگەڵ گۆڤاری ئیکۆنۆمیستدا بووەتە پرسێکی ئاڵۆز، ماکرۆن قسەی دڵی بەشێک لەئەوروپییەکانی کرد، کە گومانیان هەیە لەپشتیوانی ئەمریکا بۆیان لەکاتی هەڕەشەدا. کەخۆی لەپیادەکردنی بڕگەی پێنجی ڕێککەوتنی ناتۆدا دەبینێتەوە.
چوارهەم، وڵاتانی ئەوروپای ڕۆژهەڵات دژی ئەوەن کە ئەوروپا هێزی خۆی هەبێت، کە ماکرۆن داوی دەکات، چونکە بڕوایان وایە بەبێ ئەمریکا ناتوانرێت ڕێگری لە روسیا بکرێت. دۆخی ئۆکرانیا نموونەیە.
پێنجەم، ئەمریکا، ئیدارەی ئێستا، هێندە بڕوای بە ناتۆ نییە. هەمیشە باڵێک هەبووە لەسیاسەتی ئەمریکیدا کە ئەوروپیەکانی وەک موفتخۆرە، یان فریڕایدەر بینیوە. ئەم باڵە مەبەستیان ئەوەیە کە ئەمریکا ئاشتی بۆ ئەوروپا دابین دەکات، بەڵام ئەرووپاییەکان لەبەرامبەردا دژایەتی ئەمریکا دەکەن. ترەمپ نزیکە لەم دیدەوە، بەڵام ئەو زیاتر لەڕوانگەی خەرجییەوە دەیبینیت. بۆیە دەبینین کە چەند ڕۆژێک پێش کۆبوونەوەی ناتۆ، بڕیاریدا کە بودجەی ناتۆ کەمبکاتەوە، وەک پەیامێک بۆ ئەروپاییەکان کە دەبێت خۆیان تێچوونی پاراستنی خۆیان بگرنە ئەستۆ.
شەشەم، ئەم دۆخە نەک هەر تورکیاو ناتۆ بەڵکو پەیوەندی نێوان تورکیاو ئەوروپای زیاتر ئاڵۆزکردووە، بەتایبەتی فەرەنسا، تورکیا فەرەنسا بەتیرۆریست ناو دەبات و فەرەنساش هەڕەشە لەتورکیا دەکات کە ناتوانیت ناتۆ بە بارمتە بگرێت. توندیی فەرەنسا کۆمەڵێک هۆکاری ناوخۆیی و هەرێمی هەیە، کە پەیوەستە بەپرسی تیرۆرو فەرەنسا.
ئایا چی دەبێت؟
یەکەم، ئەستەمە خواستی تورکیا جێبەجێ بکرێت، چونکە وەها دەبینرێت وەک ئەسپی تەروادەیە بۆ ڕوسیا.
دووەم، جێبەجێکردنی خواستی تورکیا فروانکردنی سیاسەتی هەڕەشەیە لەیەکیتی ئەوروپاوە بۆ ناتۆ، کە ئەگەری هەیە بگوێزرێتەوە بۆ ناوەندەکانی تریش.
سێیەم، خواستی تورکیا گومانی ئەوانە دووپاتدەکاتەوە کە چیدی تورکیا دۆست نییەو ناتوانرێت پشتی پێببەسترێت، بەتایبەتی تورکیا چیدی ناتوانێت بەرامبەر روسیا بێلایەن بێت.
چوارهەم، هەرچەندە ئەگەری دەرکردنی تورکیا سەختە، چونکە ناتۆ هیچ میکانیزمێکی یاسایی نییە بۆ دەکردنی ئەندامێک، بەڵام رەنگە بەنافەرمیی وەک ئەندامێک هەڵبەستراو مامەڵەی لەگەڵدا بکرێت، چونکە رەنگە ناتۆ وەها بیربکاتەوە کە پرسەکە پەیوەستە بە ئەردۆگانەوە نەک تورکیا.
پێنجەم، ئەگەر سەرکەوتوو نەبێت ئەوا ئایا تورکیا چۆن مامەڵە دەکات؟ تورک هەوڵێکەو دەیدەن، بەڵام بژاردەیان کەمە، چونکە ئابووری تورکیا زۆر راستەوخۆ پەیوەستە بەئابووری ئەوروپاوە
شەشەم، ئەگەر بگاتە گرژی، ئەوا بە سوود بۆ کورد دەشکێتەوە، چونکە کوردی ناو ناتۆ هەمیشە سەرکوتکراوە، بەڵام ئەم هەنگاوە ڕەنگە دەروازەیەکی لێبکاتەوە.
حەوتەم، هەموو ئەمانە نیشانەی قۆناغی پێشویین کە داهاتووی ناوچەکەیە.
هەشتەم، ئەوەی جێگەی سەرنجە ئەوەیە ئایا هیچ وڵاتێک دەتوانێت سەربەخۆبێت؟

وتاری زیاتر




کۆرۆناو لەدایکبوونی جڤات‬ د.سەردار عەزیز
2020-03-30 19:42      36 جار بینراوە

دیواری مەزنی چین؟‬ د.سەردار عەزیز
2020-03-29 15:22      35 جار بینراوە

کورەکە ماڵییە!!‬ د.سەردار عەزیز
2020-03-27 12:08      54 جار بینراوە

پرسیارەکانی سەردەمی کۆرۆنا‬ د.سەردار عەزیز
2020-03-24 20:39      51 جار بینراوە

جەنگی کۆرۆنای چین و ئەمریکا‬ د.سەردار عەزیز
2020-03-22 20:49      62 جار بینراوە

نرخی نەوت و ئابووری ئێمە‬ د.سەردار عەزیز
2020-03-21 18:23      48 جار بینراوە

رۆژانەکانی کۆرۆنا‬ د.سەردار عەزیز
2020-03-12 15:26      51 جار بینراوە

شەڕی نرخی نەوت ‬ د.سەردار عەزیز
2020-03-10 10:30      57 جار بینراوە

کۆمەڵگای پڕ دوکتۆرا‬ د.سەردار عەزیز
2020-03-07 18:26      51 جار بینراوە

ڤایرۆسی کۆرۆناو دین‬ د.سەردار عەزیز
2020-02-28 12:13      61 جار بینراوە

بیرکردنەوە لەچەکوش‬ د.سەردار عەزیز
2020-02-22 18:50      67 جار بینراوە

مێژووی ئازار‬ د.سەردار عەزیز
2020-02-15 15:37      79 جار بینراوە

فەلسەفەی ڕێكردن‬ د.سەردار عەزیز
2020-02-05 18:05      42 جار بینراوە


لەم هەرایەدا چۆن تێبگەین؟‬ د.سەردار عەزیز
2020-01-27 13:50      67 جار بینراوە

ئێران و ئەمریکا بەرەو کوێ؟‬ د.سەردار عەزیز
2020-01-19 14:11      71 جار بینراوە


دانپیانان لەیاسای چاکسازیدا ‬ د.سەردار عەزیز
2019-12-14 17:47      112 جار بینراوە

تێزی خاک و کورد‬ د.سەردار عەزیز
2019-12-07 21:36      100 جار بینراوە

دیدی کورد لە دونیای ئەمڕۆدا‬ د.سەردار عەزیز
2019-11-27 18:21      117 جار بینراوە


ئەردۆغان لە واشنتۆن‬ د.سەردار عەزیز
2019-11-15 10:53      98 جار بینراوە




چی دەگوزەرێت؟‬ د.سەردار عەزیز
2019-10-20 14:46      145 جار بینراوە

پوكانەوەی كۆمەڵێك وەهم‬ د.سەردار عەزیز
2019-10-13 14:30      111 جار بینراوە

نوێترین هەواڵەکان

بیروڕا

سۆشیال میدیا

گەلەری

کەشو هەوا

زۆرترین سەردانکراو