د.ئەرسەلان بایز

عیراق

  2020-01-31 10:15      92 جار بینراوە        کۆمێنت

 (72)
شه‌ڕو ئاژاوه‌، كوشت‌و كوشتار شتێكی‌ نوێ‌و سه‌یر نییه‌ له‌مێژووی‌ عیراقدا، مێژووی‌ كۆن‌و نوێی‌ عیراق پڕه‌ له‌ماڵوێرانی‌‌و كاره‌سات. راسته‌ پێشكه‌وتن‌و شارستانێتی‌ یه‌ك له‌دوای‌ یه‌كی‌ كۆنی‌ عیراق سودو خێری‌ زۆریان بۆ سه‌رجه‌م مرۆڤایه‌تی‌ هه‌بووه‌، به‌ڵام شانبه‌شانی‌ ئه‌و شارستانێتیه‌ شه‌ڕو كوشتار هه‌رگیز به‌رۆكی‌ عیراقی‌ به‌رنه‌داوه‌، جا ئه‌و شه‌ڕانه‌ چ ناوخۆ یان له‌گه‌ڵ ده‌رو دراوسێكانی‌ خۆی‌ بوو بێ‌، سی‌‌و حه‌وت ساڵ دوای‌ حوكمڕانێتی‌ پاشایه‌تی‌، ژماره‌یه‌ك ئه‌فسه‌ری‌ سوپای‌ عیراق به‌ كوده‌تایه‌كی‌ خوێناوی‌ سه‌ربازی‌ كۆتاییان به‌سسته‌می‌ حوكمڕانێتی پاشایه‌تی‌ هێناو سسته‌می‌ كۆمارییان راگه‌یاند، گه‌لانی‌ عیراق به‌گه‌وره‌و بچووك، به‌ژن‌و پیاو داڕژانه‌ سه‌ر شه‌قامه‌كان‌و به‌ چه‌پڵه‌ڕێزان‌و هوتاف كێشان پشتوانیان له‌ كوده‌تاكه‌ كرد، وایان ده‌زانی‌ ئیتر ده‌رگای‌ به‌هه‌شتی‌ سه‌ر زه‌وییان بۆ كراوه‌ته‌وه‌.
له‌ساڵی‌ (1958) وه‌ تاكو (2003) حوكمی‌ عه‌سكه‌رتارییە‌تی‌ سوننه‌ لەعیراق به‌رده‌وام بوو، هه‌ر چه‌ند ساڵه‌و جارێكیش ژماره‌یه‌ك ئه‌فسه‌ر كوده‌تایان به‌سه‌ر هاوڕێ دێرینه‌كانی‌ خۆیاندا ده‌كرد. ئینجا شه‌ڕی‌ چه‌ند ساڵه‌ی‌ شۆڕشی‌ كوردستان، شه‌ڕی‌ شیعه‌ مه‌زهه‌به‌كان دواتر شه‌ڕی‌ هه‌شت ساڵه‌ی‌ ئێران، دواتریش داگیركردنی‌ كوه‌یت، به‌مجۆره‌ له‌و رۆژه‌وه‌ی‌ ده‌وڵه‌تی‌ عیراق دروستبووه‌و بەسیكۆتین عه‌ره‌ب‌و كوردو توركمان‌و ئاشوری‌ و شیعه‌و سوننه‌یان به‌یه‌كه‌وه‌ گرێداوه‌، عیراق ئۆخه‌ی‌ لەخۆی‌ نه‌دیوه‌. گه‌لانی‌ عیراقیش هه‌ر برسی‌‌و ده‌ربه‌ده‌رو لەمه‌یدانه‌كانی‌ شه‌ڕ بوون، رۆژانه‌ش جه‌نازه‌ی‌ كوژراوه‌كان بۆ خێزانه‌ هه‌ژاره‌كان چۆته‌وه‌ به‌ر ده‌رگای‌ ماڵ.
ساڵی‌ (2003) دوای‌ روخاندنی‌ رژێمی‌ سی‌‌و پێنج ساڵه‌ی‌ ئه‌نفال‌و كیمیابارانی‌ رژێمی‌ به‌عس، كۆتایی‌ بەحوكمی‌ عه‌سكه‌رتاری‌‌و سوننه‌ی‌ عیراق هات، گه‌لانی‌ عیراق به‌ شیعه‌و كوردو توركمان‌و به‌شێكیش لەسوننه‌ مه‌زهه‌به‌كان خۆشی‌ خۆشی‌ ئه‌وه‌یان بوو گوایه‌ ئیتر عیراق به‌ره‌و سیسته‌مێكی‌ شارستانی‌ دیموكراتی‌‌و ئارامی‌ ده‌ڕوات، شیعه‌ مه‌زهه‌به‌كان جڵه‌وی‌ حوكمڕانێتی‌ عیراقیان گرته‌ ده‌ست، به‌ڵام به‌داخه‌وه‌ لەبری‌ ئه‌وه‌ی‌ سوود لەمێژووی‌ پڕ له‌ كاره‌ساتی‌ عیراق‌و ئازارو مه‌ینه‌تی‌‌و چه‌وساندنه‌وه‌ی‌ رابردووی‌ خۆیان ببینن، هه‌مان هه‌ڵه‌ی‌ حكومه‌ته‌ یه‌ك لەدوای‌ یه‌كه‌كانی‌ سه‌ربازی‌ رابردوویان دووبارەكرده‌وه‌و ماده‌ی‌ (140)ی‌ ده‌ستوری‌ عیراقیان جێبه‌جێ نه‌كرد، بێ ره‌حمانه‌ سه‌ركوتی‌ سوننه‌كانیان كرد، سوپایان هێنایه‌ سه‌ر كوردستان‌و ده‌یان كه‌سیان شه‌هید كرد. وه‌كو سه‌رده‌می‌ به‌عس كه‌وتونه‌ته‌وه‌ هێنانه‌وه‌ی‌ عه‌شیره‌ته‌ عه‌ره‌به‌كان‌و به‌ عه‌ره‌بكردنی‌ ناوچه‌ كوردنشینه‌كان.
به‌هۆی‌ ئه‌و سیاسه‌ته‌ هه‌ڵانه‌، ئه‌وه‌ ماوه‌ی‌ سێ مانگه‌ رۆژانه‌ سه‌دان هه‌زار كه‌سی‌ برسی‌‌و ناڕازی‌ له‌سه‌ر شه‌قامه‌كانی‌ سه‌رجه‌م شاره‌كانی‌ ناوه‌ڕاست‌و خواروی‌ عیراق له‌ خۆپیشاندان‌و مانگرتنی‌ به‌رده‌وامن، لەدژی‌ گه‌نده‌ڵی‌‌و ده‌سه‌ڵاتدارانی‌ ئه‌مڕۆی‌ عیراق، داوای‌ نان‌و خزمه‌تگوزاری‌‌و دادپه‌روه‌ری‌ ده‌كه‌ن. هێزه‌ چه‌كداره‌كانی‌ عیراق سه‌دان كه‌سیان لێ شه‌هید كردوون. ته‌نانه‌ت شیعه‌ مه‌زهه‌به‌كان خۆشیان بوون به‌ دوو له‌تی‌ دژ بەیه‌كتر. تاكو ئه‌م ساته‌ وه‌خته‌ش ئاسۆیه‌كی‌ رووناك بۆ ئاینده‌ی‌ عیراق به‌دی‌ ناكرێت. بۆیه‌ پێویسته‌ كورد لەهه‌موو كاتێك زیاتر لەخه‌می‌ یه‌كده‌نگی‌‌و یه‌كهه‌ڵوێستیدا بێت. به‌رنامه‌و ئاماده‌سازی‌ بۆ هه‌موو ئه‌گه‌ره‌كان له‌به‌رچاو بگرێت.

وتاری زیاتر

ئۆخەی مەفتەن‬ د.ئەرسەلان بایز
2020-05-22 13:18      83 جار بینراوە

مێژوو و ئایندە‬ د.ئەرسەلان بایز
2020-05-17 21:10      60 جار بینراوە

بەوتەی سۆفییەكان‬ د.ئەرسەلان بایز
2020-05-16 20:34      101 جار بینراوە

میزی بەچاودا دەكردم‬ د.ئەرسەلان بایز
2020-05-09 16:46      226 جار بینراوە

ماچ قەدەغەیە‬ د.ئەرسەلان بایز
2020-05-05 00:22      122 جار بینراوە

مام جەلال و زمانی عەرەبی‬ د.ئەرسەلان بایز
2020-03-14 14:33      77 جار بینراوە

چیك-سلۆڤاكیا‬ د.ئەرسەلان بایز
2020-03-08 14:31      112 جار بینراوە


د.مەجدی ناچێتە بەهەشت‬ د.ئەرسەلان بایز
2020-03-01 14:55      122 جار بینراوە

شەهیدەكان دەگەڕێنەوە!!‬ د.ئەرسەلان بایز
2020-02-28 11:09      124 جار بینراوە

سوڵتان قابوس‬ د.ئەرسەلان بایز
2020-02-23 14:54      96 جار بینراوە


هەنگاوی كردەیی‬ د.ئەرسەلان بایز
2020-02-16 14:27      120 جار بینراوە

چاكسازی‬ د.ئەرسەلان بایز
2020-02-15 14:12      121 جار بینراوە

خەڵات، یان سزا؟!‬ د.ئەرسەلان بایز
2020-02-09 15:26      51 جار بینراوە

كەریم پیلاتۆس‬ د.ئەرسەلان بایز
2020-02-08 15:50      107 جار بینراوە

باڵندەكان ناخوێنن‬ د.ئەرسەلان بایز
2020-02-02 15:02      104 جار بینراوە

سەروەری یاسا…زانست +‬ د.ئەرسەلان بایز
2020-01-26 13:59      183 جار بینراوە

كاتێ‌ گەنج بووین‬ د.ئەرسەلان بایز
2020-01-25 13:40      121 جار بینراوە

خۆشەویستی (مام)‬ د.ئەرسەلان بایز
2020-01-19 13:35      213 جار بینراوە



كەچە ئاسنۆكە‬ د.ئەرسەلان بایز
2019-12-14 13:15      134 جار بینراوە

چەند دیاردەیەك‬ د.ئەرسەلان بایز
2019-12-08 13:58      182 جار بینراوە

هەیهو… هەیهو‬ د.ئەرسەلان بایز
2019-12-06 10:59      163 جار بینراوە

كۆنگرەیەكی سەركەوتوو‬ د.ئەرسەلان بایز
2019-12-01 15:20      133 جار بینراوە

مینەكان دەتەقنەوە‬ د.ئەرسەلان بایز
2019-11-27 18:16      179 جار بینراوە

ئەگنیتا‬ د.ئەرسەلان بایز
2019-11-24 14:36      202 جار بینراوە

رامـوسـان‬ د.ئەرسەلان بایز
2019-11-23 13:18      144 جار بینراوە

مەیدەنە بەردەم رەشەبا‬ د.ئەرسەلان بایز
2019-11-17 13:49      231 جار بینراوە

نوێترین هەواڵەکان

بیروڕا

سۆشیال میدیا

گەلەری

کەشو هەوا

زۆرترین سەردانکراو