مەلا بەختیار

به‌شی بیست و یەکەم: هه‌ڵسه‌نگاندنی كتێبی (من العالم الثالث الی الأول)

  2020-03-19 13:21      64 جار بینراوە        کۆمێنت

(دژایەتی گەندەڵی، ژن و مناڵ و سەركارەكانیشیان دەگرێتەوە)
لەبەرئەوەی سەرۆكی سەنگاپورە، بەشێكی گرنگی ئەزمونی خۆی لە حوكمڕانیدا؛ بۆ چۆنیەتی ریشەكێشكردنی گەندەڵی تەرخان كردووە، بەپێویستی دەزانین لەم بابەتانەی دەینوسین، ئەم ئەزمونە هێژایە، بەرامبەر كێشەی ترسناكی گەندەڵی، زیاتری لەسەر بنوسین. لەمباروەوە بۆچونی زۆر زۆر گرنگ باسدەكات، وردە وردە باسیان لێوە دەكەین. دەڵێ:
"پێش هەڵبژاردنی گشتی مانگەكانی ئایار و تەموزی 1959، تیشكمان خستە سەر هەڵوێستمان دژی گەندەڵی، كە حكومەتی (لیم هیو هۆك 1956-1959)ی دادەوەشاند". (ل209)
لەسەر ئەم بنەمایە، سەرۆك و حكومەتی هەڵبژێردراوی سەنگاپورە، ئەم بڕیارانەی بە یاسا سەپاندوەو گوێی نەداوەتە، هاوڕێ و كەسوكاری خۆی. دەنوسێ:
"دەم چەوركردن لە هەمو لایەكەوە تەنگی پێ هەڵچنیبوین. نەك تەنها لە سەنگاپورە، بەڵكو لە فڕۆكەخانەكانی ئاسیاشەوە"
لە درێژەی ئەو باسانەدا ڕونیدكاتەوە كە: "هەستێكی قوڵی دامەزراندنی حكومەتێكی پاكی بەتوانامان هەبوو. كاتێك لە هۆڵی ئەنجومەنی شاردا (حوزەیرانی 1959) سوێندمان خوارد. هەمومان كراسی سوكەڵە وپانتۆڵی سپیمان لەبەر كرد، وەكو ئاماژەیاك بۆ پاكژیی و بێگەردی و ئەمانەتی هەڵسوكەوت و ژیانی گشتیمان. خەڵكیش هەر ئەوەیان لێ چاوەڕوان دەكردین وسوریش بوین بەزربینەوە بۆ ئاستی ئامانج و چاوەڕوانیەكان". (ل 220)
ئەم بۆچونە پشت ئەستورە بەو ئەزمونە سەركەوتوەی لە سەنگاپورەدا بونیاتنراوە، وای لەم سەرۆكە كردوە، بێمنەت بێ و بێباك دەنوسێ:
"لە ڕۆژی یەكەمەوە كە لە حوزەیرانی 1959 دەسەڵاتمان گرتە دەست، دڵنیابوین كە هەر دۆلارێك لە داهات تۆمار دەكرێ و هەموشی دەگاتە دەستی ئەو خەڵكەی پێویستیان پێی هەیە". (ل 210-211)
ئەم سیاسەتە لە دژایەتی گەندەڵی، لە گەندەڵە بچوكەكانەوە لە پۆلیس و ناو بازاڕەوە، هەتا دەگاتە گەندەڵە كەتە كەتەكانی گرتۆتەوە. بەمشێوەیە باسیدەكات:
"بڕیارمان دا چڕبینەوە بۆ حوتە كەتەكان و دزە گەورەكان. مەكتەبی لێكۆڵینەوەمان بەپێی ئەركەكانی لەپێشینەمان، راسپارد. هەروەها بەرنامەشمان بۆ (ماسییە بچوكەكان)یش دانا و رێنوێنی رۆشن و یەكلاكەرەوەمان بڕیار لێدا".
ئەو بەرنامە و بڕیارە، لە هەمو بارێكەوەو بەرامبەر هەموو كەسێك، بێ جیاوازی، سەپێنراوە، بۆیە جەخت دەكاتەوە كەوا:
"یاسای دژایەتی گەندەڵیمان كە ساڵی 1937 پەسەندكراوە گۆڕی بۆ یاسایەكی هاوچەرخ. دەسەڵاتی فراوان درایە لێكۆڵەرەوەكان، لەوانە گرتن و پشكنین و پیاچونەوە بە حساباتی بانك بۆ گومانلێكراوان، تەنانەت ژنەكانیان، یان مناڵەكانیان و سەركارەكانیشیان".
لە درێژەی ئەو باسەدا دەنوسێ: "1963 بانگكردنی شایەتەكانمان بۆ لێكۆڵینەوە، كردە بڕیاری ناچاری. 1989 لایەنی كەمی سزای بەرتیلمان لە (10 هەزار)ەوە بۆ (100 هەزار) دۆلار 'گۆڕی". (ل212)
لێرەدا كۆتایی بەم بەشە دەهێنین و دەڵێین: چەند ساڵە لیژنەی باڵای بەرەنگاربونەوەی گەندەڵی لە كوردستاندا هەیە، تا ئێستا داوا دەكەن دادگایەكی تایبەتیان بۆ تەرخان بكرێ بۆ سزادانی گەندەڵی، كەچی هەر دەستی بە دەستییان پێ دەكرێ. هەتا دێت گەندەڵییش پەرەی سەندوەو كەمترینیان سزا دراوون!

وتاری زیاتر







كاریگەریەكانی پۆست كۆرۆنا‬ مەلا بەختیار
2020-03-28 14:13      48 جار بینراوە






گەلۆ.. كوردان! نەورۆزتان پیرۆز‬ مەلا بەختیار
2020-03-20 19:18      47 جار بینراوە


















نوێترین هەواڵەکان

بیروڕا

سۆشیال میدیا

گەلەری

کەشو هەوا

زۆرترین سەردانکراو