د.سەردار عەزیز

دەسەڵات لە نێوان ڕۆژئاوا و چیندا؟

  2020-03-31 18:38      54 جار بینراوە        کۆمێنت

بە دیدی ئەفلاتۆن دەبێت دەسەڵات بدرێت بە ئەو كەسەی كە حەزی لێی نیە. ئەگەر ئەمە بە چوارچێوەی دیدی ڕۆژئاوایی وەربگرین ئەوا دەبینین لە سەر ئەم بنەمایە كۆمەڵێك بنەمای تر داڕێژراوە.
یەكەم، دەسەڵات ئەگەر بدرێت بە كەسێك كە حەزی لێیەتی ئەوا جێكەی مەترسییە. چونكە دەبێتە هۆكاری ئەوەی كە كەسی دەسەڵاتدار دەسەڵات كۆبكاتەوە و قۆرغی بكات و هەموو ئەوانەی كە بە مەترسییان بزانێت بۆ سەر دەسەڵاتەكەی لە ناو ببات.
دووەم، بۆیە دیدی ڕۆژئاوایی بۆ دەسەڵات لە سەر ئەو بنەمایانە داڕێژراوە كە دەسەڵات دەبێت چاودێری بكرێت، هاوسەنگ بكرێت، سنورداربێت و بەردەوام پیاداچونەوەی پیادا بكرێت.
سێیەم، ئەمانە بونەتە بنەمای ئەوەی كە كۆمەڵێك سیستەمی تایبەت بەم بوارانە بێنە ئاراوە، كە لە پرینسیپی جیاكردنەوەی دەسەڵات و  كۆمەڵێك پرینسیپی تردا خۆی دەبینێتەوە.
بەڵام وەك دەبینین پەیوەندییەكی ئاڵۆز هەیە لە نێوان دەسەڵات و كەسدا. ئەگەر كەسێك ئامادە نەبێت بۆ دەسەڵات، ئەوا دەستوبرد توشی نەخۆشی دەسەڵات دەبێت. نەخۆشی دەسەڵات كوشندەترین نەخۆشی دەرونیە.
بەڵام دیدی چینی جیاوازە.
ئەگەر لاوزی老子بە نمونە وەربگرین بە دیدی ئەو ئەوەی بە سەر خۆیدا زاڵدەبێت بە توانایە有力، ئەوەی بە سەر ئەوانیتردا زاڵ دەبێت بەهێزە彊
بە دیدی هیشانگ گۆنگ، كە كۆمێنتەیتەری بیری لاوزییە لە سەر سەردەمی هانەكاندا، بۆ زاڵبون بە سەر ئەوانیتردا هێزی ڕێكخراو لە شێوەی سوپادا پێویستە. بەڵام لە هەمانكاتدا زاڵبون بە سەر حەز و ئارەزوی خوددا بە پێویست و بنەمای دەسەڵاتداریی دادەنێت.
بە بەراوردكردنی ئەفلاتۆن و لاوزی دووجۆر لە دونیابینیمان بۆ دەردەكەوێت كە هەردوكیان بە ئاستێكی سنوردار لە دونیای ئێمەدا بونی هەیە. تێگەیشتنی تەقلیدی ئێمە بۆ دەسەڵات زۆر لە دیدی چینیەكانەوە نزیكە. دەسەڵات یانی هێز و دەسەڵات یانی كەس و دەسەڵات یانی زاڵێتی و دەسەڵات یانی ستەم، هەروەها دەسەڵات یانی شەق. لە هەمانكاتدا هیواخواستن بۆ بونی كەسێكی دەسەڵاتداری، دیكتاتۆری، دادپەروەر. كەسێك بۆئەوەی بتوانێت دادپەروەر بێت دەبێت بە سەر حەز و بەرژەوەندییە تایبەتیەكانی زۆیدا زاڵبوبێت.
ئەم جۆرە دەسەڵات لە مێژوی چیندا ڕێچكەیەكی تایبەتی هەیە. كە دەتوانین بڵێن ڕێچكەیەكی نەپچڕاوەیە لە پێنج هەزار ساڵی ڕابوردودا. ماو خۆی بە ڕچەشكێن دادەنا، بەڵام وەك ئێدوارد سنۆ پێمان دەڵێت یەكێك بوو لە خوێنەرە هەر قوڵەكانی مێژوو و بیری چین.
لە سەدەی بیست و یەكدا ئێمە بە خەستی دەكەوینە نێوان بەرداشی ئەم دوو مۆدێلەوە. مۆدێلی ڕۆژئاوایی خۆی لە دەزگادا دەبینێتەوە و مۆدێلی چینی خۆی لە كەسی بەهێزدا.
بڕێك لە عەقڵی ئێمە داوای دەزگا دەكات. بەڵام زۆرێك لە نەست و كەلتور و ئاگایی و ئارەزوی ئێمە ماخۆلانیەتی بۆ خزمەتی كەسی بەهێز. لە سەدەی بیست و یەكدا ڕۆژئاوا ماندوە لە دەزگا دروستكردن، پاش ئەو هەموو شكستە. ئێمە ڕەنگە ئەوەندە خێرا جۆلانی بكەین لە نێوان جەمسەرەكاندا بەربینەوە.

 

وتاری زیاتر

ساتە کیسنجەرییەکان!‬ د.سەردار عەزیز
2020-06-01 20:24      25 جار بینراوە

٢٨ ساڵە/ ٢٨٠ ساڵ‬ د.سەردار عەزیز
2020-05-25 16:18      52 جار بینراوە



لەستایشی لامەرکەزیدا‬ د.سەردار عەزیز
2020-05-16 18:45      40 جار بینراوە

کۆرۆنا چۆن دەمانگۆڕێت؟‬ د.سەردار عەزیز
2020-05-04 15:51      43 جار بینراوە

بای بای حوکمداری ئاسان‬ د.سەردار عەزیز
2020-05-02 15:52      77 جار بینراوە

دێوی حوکمڕانی‬ د.سەردار عەزیز
2020-04-28 21:12      66 جار بینراوە

حەنین بۆ بەغدا‬ د.سەردار عەزیز
2020-04-27 19:13      72 جار بینراوە

بۆچی روسەکان لەسوریان؟‬ د.سەردار عەزیز
2020-04-25 23:31      52 جار بینراوە


ئەفیونی کشتوکاڵ‬ د.سەردار عەزیز
2020-04-24 17:55      44 جار بینراوە


شەڕی ناوخۆی کوردی!‬ د.سەردار عەزیز
2020-04-18 21:13      77 جار بینراوە

ئۆراسیا و شوناسی كوردی!‬ د.سەردار عەزیز
2020-04-15 13:29      66 جار بینراوە

ئایا چین شەڕ دەکات؟‬ د.سەردار عەزیز
2020-04-13 14:51      62 جار بینراوە


کورد لەسەدەی بیست و یەکدا‬ د.سەردار عەزیز
2020-04-11 15:26      65 جار بینراوە

رۆشنبیرو وەهم‬ د.سەردار عەزیز
2020-04-06 22:05      73 جار بینراوە




کۆرۆناو لەدایکبوونی جڤات‬ د.سەردار عەزیز
2020-03-30 19:42      66 جار بینراوە

دیواری مەزنی چین؟‬ د.سەردار عەزیز
2020-03-29 15:22      53 جار بینراوە

کورەکە ماڵییە!!‬ د.سەردار عەزیز
2020-03-27 12:08      82 جار بینراوە

پرسیارەکانی سەردەمی کۆرۆنا‬ د.سەردار عەزیز
2020-03-24 20:39      92 جار بینراوە

جەنگی کۆرۆنای چین و ئەمریکا‬ د.سەردار عەزیز
2020-03-22 20:49      91 جار بینراوە

نرخی نەوت و ئابووری ئێمە‬ د.سەردار عەزیز
2020-03-21 18:23      76 جار بینراوە

رۆژانەکانی کۆرۆنا‬ د.سەردار عەزیز
2020-03-12 15:26      81 جار بینراوە

شەڕی نرخی نەوت ‬ د.سەردار عەزیز
2020-03-10 10:30      88 جار بینراوە

نوێترین هەواڵەکان

بیروڕا

سۆشیال میدیا

گەلەری

کەشو هەوا

زۆرترین سەردانکراو