د.سەردار عەزیز

کورد لەسەدەی بیست و یەکدا

  2020-04-11 15:26      66 جار بینراوە        کۆمێنت

چی سەدەی بیست و یەک لەسەدەی بیست جودا دەکاتەوە؟ کۆمەڵێک خەسڵەتی زۆرە، بەڵام هەرە سەرەکییەکان ئەمەیە: هەڵوێست و بەرژەوەندی ئەمریکا.
بەکورتی ئەمریکا هەتا ئەم دواییە، بەهەمان شێوازی سەردەمی شەڕی سارد مامەڵەی دەکرد، ئەم مامەڵەکردنە بریتی بوو لەپاراستنی بازرگانی جیهانی، دابینکردنی ئاسایشی دەروازەکان، ئامادەبوون لەدونیاداو لەسەرووی هەموویەوە هاوکاری ئەو وڵاتانەی کە لەگەڵ ئەمریکادابوون، ئەم هاوکارییکردنە بەشێک بوو لەنەریتی شەڕی سارد کە ئەمریکا پێی دەڵێت دیپلۆماسی دۆلار.
لەسەدەی بیست و یەکدا هەموو ئەمانە کۆتایی دێت، چیدی ئەمریکا بەپێویستی نازانێت هاوکاری وڵاتێک بکات بۆ ئەوەی دۆستی بێت، چونکە ئەمریکا هیچ مەترسی لەسەر نییە، لەهەمانکاتدا چیدی ئەمریکا وڵاتی بازرگانی نییە هەتا خەمی سیستەمی هاتوچۆو رێڕەوو دەروازەکان بخوات، لەهەمووی گرنگتر چیدی ئەمریکا پێویستی بەوزە نییە لەدەرەوە، هەموو ئەمانە هەڵوێستی ئەمریکا دەگۆڕێت، بەبێ جیاوازی سەرۆکەکانیان، بۆ نموونە رەنگە کەس هێندەی ئۆباماو ترەمپ جیاواز دەرنەکەون، بەڵام هەتا ئاستێکی زۆر لەکرداردا وەک یەکن بەتایبەتی لەسیاسەتی دەرەوەدا.
ئۆباما داوای لەوڵاتای ناتۆ دەکرد کە بودجەی سەربازییان ٢٪ بڕی بودجەیان کەمتر نەبێت، ترەمپ بەزمانێکی تر دەڵێت دەبێت وڵاتان پارە بدەن بۆ دابینکردنی ئاسایشییان.
هەندێک لەبیرمەندانی جیوپۆلەتیک دەڵێن هەڵویستی ئەمریکا دەگۆڕێت بەرامبەر ئاسایش لەجیهاندا، چیدی ئاساییە لەجیهاندا ناسەقامگیری هەبێت، ئەمریکا لەڕێگای کشانەوەو دوورەپەرێزی بەشداری دەکات لەدروستکردنی ئەو پشێوەیەدا، بەمانایەکی تر دونیا بەبێ ئەمریکا ناتوانێت سەقامگیری خۆی رابگرێت، بەڵام ئێمە دەگوێزینەوە بۆ سەردەمێک کە ناسەقامگیری دونیا لەقازانجی ئەمریکادایە، چونکە کاریگەری ئەوتۆ ناکاتە سەر ئەمریکا، لەهەمانکاتدا دەبێتە هۆکاری ئەوەی کە بە ترلیون دۆلار لەدونیاوە بچن بۆ ئەمریکا وەک جێگایەکی سەقامگیر، کە پێی دەڵێن فڕینی سەرمایە.
لەسەدەی بیست و یەکدا هەموو وڵاتێک بۆ ئەوەی بتوانێت بەسەقامگیرو گەشاوە بمێنێتەوە پێویستی بەکۆمەڵێک بنەمایە:
یەکەم، دەستی کاری لاو، زۆربەی زۆری دونیا، دەبنە خەڵکی نیمچە پیرو زۆر پیر لەسەدەی بیست و یەکدا، ئەمە پرسێکی ئێجگار ئاڵۆزە، لەدەرفەتی تردا بەتایبەت قسەی لەسەر دەکەین.
دووەم، هێزی سەربازی کاریگەر، سەربازیی تەنها سیستەمێکی دابینکەری ئاسایش نییە، زۆربەی زۆری داهێنانەکانی دونیا، هەر لەکۆمپیوتەرەوە هەتا هەموو بەشەکانی مۆبایل فۆن و زۆر شتی تر، داهێنانی پەنتاگۆنن لەسەرەتادا.
سێیەم، وزە، وزە لەدونیادا بەشێوەیەکی نایەکسان دابەشبووە، بۆیە گەیاندن و دابینکردنی دەبێتە پرسێکی گەورەی سەدەی بیست و یەک.
چوارهەم، خواردن، وەک وزە هەموو وڵاتێک خاوەنی توانای دابینکردنی خۆراکی خۆی نییە، بۆیە بەبێ ئەمریکا پرسی برسێتی لەدونیادا جارێکی تر بەچڕیی سەرهەڵئەداتەوە.
لەدونیایەکدا کە ئەمریکا لێی دەکشێتەوە، نەخشەی دونیا جیاواز دەبێت.
زۆر وڵات لاواز دەبن و هەندێک وڵات گەشە دەکەن. ئەو وڵاتانە کامانەن جێگای مشتومرە، بەڵام لەبەر کۆمەڵێک هۆکار کە لەداهاتوودا باسی دەکەم تورکیا لەلایەن زۆرێک لەچاودێرانی جیوپۆلەتیکەوە وەک وڵاتێکی دەبینرێت کە دەبێت بەهێزێکی هەرێمی لەناوچەکەدا، ئەگەر تەنها یەک هۆکار باس بکەین ئەوەیە کە بەکشانەوەی ئەمریکاو لاوازبوونی ئەوروپا هیچ کام لەوڵاتانی ناوچەکە، سوریا، عیراق، ئێران توانای ئەوەیان نابێت سەقامگیر ببن و بگەشێنەوە، هەموو ئەمانە کاریگەری راستەوخۆی هەیە لەسەر داهاتووی ئێمە.

وتاری زیاتر

ساتە کیسنجەرییەکان!‬ د.سەردار عەزیز
2020-06-01 20:24      25 جار بینراوە

٢٨ ساڵە/ ٢٨٠ ساڵ‬ د.سەردار عەزیز
2020-05-25 16:18      52 جار بینراوە



لەستایشی لامەرکەزیدا‬ د.سەردار عەزیز
2020-05-16 18:45      41 جار بینراوە

کۆرۆنا چۆن دەمانگۆڕێت؟‬ د.سەردار عەزیز
2020-05-04 15:51      43 جار بینراوە

بای بای حوکمداری ئاسان‬ د.سەردار عەزیز
2020-05-02 15:52      77 جار بینراوە

دێوی حوکمڕانی‬ د.سەردار عەزیز
2020-04-28 21:12      66 جار بینراوە

حەنین بۆ بەغدا‬ د.سەردار عەزیز
2020-04-27 19:13      72 جار بینراوە

بۆچی روسەکان لەسوریان؟‬ د.سەردار عەزیز
2020-04-25 23:31      52 جار بینراوە


ئەفیونی کشتوکاڵ‬ د.سەردار عەزیز
2020-04-24 17:55      44 جار بینراوە


شەڕی ناوخۆی کوردی!‬ د.سەردار عەزیز
2020-04-18 21:13      78 جار بینراوە

ئۆراسیا و شوناسی كوردی!‬ د.سەردار عەزیز
2020-04-15 13:29      66 جار بینراوە

ئایا چین شەڕ دەکات؟‬ د.سەردار عەزیز
2020-04-13 14:51      62 جار بینراوە


رۆشنبیرو وەهم‬ د.سەردار عەزیز
2020-04-06 22:05      73 جار بینراوە





کۆرۆناو لەدایکبوونی جڤات‬ د.سەردار عەزیز
2020-03-30 19:42      66 جار بینراوە

دیواری مەزنی چین؟‬ د.سەردار عەزیز
2020-03-29 15:22      53 جار بینراوە

کورەکە ماڵییە!!‬ د.سەردار عەزیز
2020-03-27 12:08      83 جار بینراوە

پرسیارەکانی سەردەمی کۆرۆنا‬ د.سەردار عەزیز
2020-03-24 20:39      92 جار بینراوە

جەنگی کۆرۆنای چین و ئەمریکا‬ د.سەردار عەزیز
2020-03-22 20:49      91 جار بینراوە

نرخی نەوت و ئابووری ئێمە‬ د.سەردار عەزیز
2020-03-21 18:23      76 جار بینراوە

رۆژانەکانی کۆرۆنا‬ د.سەردار عەزیز
2020-03-12 15:26      81 جار بینراوە

شەڕی نرخی نەوت ‬ د.سەردار عەزیز
2020-03-10 10:30      88 جار بینراوە

نوێترین هەواڵەکان

بیروڕا

سۆشیال میدیا

گەلەری

کەشو هەوا

زۆرترین سەردانکراو