د.سەردار عەزیز

بای بای حوکمداری ئاسان

  2020-05-02 15:52      78 جار بینراوە        کۆمێنت

لەماوەی ڕابردوودا بەتایبەت هەتا چەند ساڵی رابردوو، دەکرێت بۆ قۆناغی حوکمداری ئاسان پۆلینی بکەین لەکوردستان و عێراقیشدا، حوکمداری ئاسان بریتی بووە لە بەدەستهێنانی بڕێکی زۆر لەداهات بەشێوەیەکی ئاسان و بەکارهێنانی بۆ ئامانجی بەڕێوەچونی حوکمڕانی.
بەهەموو پێوەرەکان ئەم سەردەمە کۆتایی هات، ئەم سەردەمە لەچەندین ئاستدا کۆتایی هات، لەئاستی دارایی، ئاستی مەعریفی و هەروەها ئاستی جیوپۆلەتیکی.
لەئاستی داراییدا نرخی نەوت بەرزبوو، داهاتەکەی بەئاسانی دەهاتە دەستی نوخبەی حوکمڕان و ئەوانیش هێندە پێویستیان بەبیرکردنەوەو ڕەنجكێشان و هەوڵدان نەبوو، ئەم ئاسانییە هۆکاری سەرەکی بەتاڵبوونەوەی حوکمڕانییە لەمەعریفە، لەهەموو دونیادا حوکمڕان بەدوای مەعریفەدا دەگەڕێت، خۆی بۆ خۆی مەعریفە بەرهەم دەهێنیت، لەزۆربەی وڵاتاندا حکومەتەکان قۆناغی جیاواز جیاوازیان هەیە لەبەرهەمهێنانی مەعریفە، بۆ نموونە چەمکی وەک پەیپەری سەوز، پاشان لەقۆناغی داهاتوودا پەیپەری سپی، ئەم قۆناغبەندییەی مەعریفییە نیشانەی هەنگاوەکانی حکومەتە بۆ بەرهەمهێنانی مەعریفە وەک بنەمای هەموو هەنگاوێکی کار.
لەئابووری نەوتدا مەعریفە رسوایە، لەبڕی مەعریفە نامەعریفە جێگەی دەگرێتەوە، کە بریتییە لەپڕوپاگەندەو پێ ئار. لێرەدا پرسێكی ئێجگار ئاڵۆز هەیە: ئایا هەست دەکرێت کە کۆتایی قۆناغێکەو ئایا دەتوانرێت هەست بەپێویستی مەعریفە بکرێت بۆ حوکمداری بۆ قۆناغی داهاتوو؟؟ ڕەنگە ئەم گواستنەوەیە ئاسان نەبێت، چونکە تەنها بڕیارێکی مەعریفی نییە، بەڵکو پەیوەستە بەکەسایەتی و ئیگۆو خەیاڵی خودو بڕێکی زۆر لەنارسیزمەوە، یەکێک لەهەرە کێشە گەورەکانی عیراق و کوردستانیش ئەوەیە کە سیاسییەکانی توانای ئەوەیان نییە کەڕاوێژیان بۆ بکرێت، چونکە نامۆن بەمەعریفە. بەتایبەتی لەئاستی دەروونیدا.
لەئاستی داراییدا کوردستان قەیرانێکی هەرە گەورەی هەیە کە خاوەن دراوی خۆی نییە، ئەم نەبوونی دراوە، ڕاستەوخۆ پەیوەستە بەنەبوونی دەوڵەتەوە، بەڵام دەکرا یان دەکرێت ڕێگا چارەیەکی تری بۆ بدۆزرێتەوە، بەتایبەتی ئەگەر بەوردی تیورەکانی پارە بخوێنرێتەوە، بە گشتی لەدونیادا سێ تیورە هەیە بۆ پارە: تیورەی بارتەر: گەنم بەشوتی، یان کۆمۆدیتی تیوری. دووەم، تیورەی کریدیت، کە بە مانای سیقە یان باوەڕ دێت. بەپێی ئەم تیورەیە پارە بەرهەمهێنراوێکی کۆمەڵایەتییە، نەک تەنها فیزیکی.
دیارە دڵی تیورەی کردیت، کە بەمانای سیقەدێت بوونی باوەڕ یان سیەقەیە لەنێوان ئەوەی پارەکە بەرهەم دەهێنێت و ئەوەی بەکاری دەهێنێت، سیقە یان باوەر یان ترەست یان کردیت، لەکرۆکی حوکمرانیدایە، کە لەکوردستان و عێراقیش لەپێش هەموو شتێکەوە و لەهەموو بوارێک زیاتر لەقەیراندایە، بۆیە بۆ ئەوەی سیستەمی دارایی هەرێم سەقامگیر بێت و بتوانێت بچێتە قۆناغی داهاتووەوە، ئەوا دەبێت پیش هەموو شتێک کار لەسەر پەیوەندی نێوان خەڵك و حکومەت بکرێت، چونکە پارە هیچ نییە جگە لەپەیمانێک، لەسیستەمی پەیماندا دەبێت یەیماندەرو پەیمانپێدراو باوەڕ بەیەکتر بکەن و هەروەها ناوەندێک یان دەزگایەک هەبێت لەکاتی شکانی پەیمانەکەدا توانای ئەوەی هەبێت کە پەیمانەکە راست بکاتەوە، ئەمەش لەڕێگای بوونی دادگایەکی بێلایەنەوە دەبێت، لێرەوە سەرتاپا کرۆکی سیستەمی حوکمڕانی گۆڕانکاری بەسەردا دێت، تیورەی سێیەم، ئۆنتۆلۆجی کۆمەڵایەتیە، کە نزیکە لەتیورەی دووەمەوە.
ئایا کوردستان دەتوانێت پارەیەکی دووەمی بۆخۆی بەرهەم بهێنێت لەئاستێکی سنوورداردا هەتا بەردەوامی ئاڵوگۆڕ لەنێوان توێژە کۆمەڵایەتییەکاندا بەردەوامی پێبدات؟ ئەمە دیدو تێزێکە دەبێت زۆر کاری لەسەر بکرێت، بەڵام مەحاڵ نییەو بگرە زۆر زۆر پێویستە.
وەرچەرخانی جیوپۆلەتیکیم لەنووسینەکانی ترمدا باسکردووە بەتایبەت لەکۆتایی تاک جەمسەری دونیاو هاتنی سەردەمێکی نوێ، کە ئەمریکا لەبری ئەوەی بونیادنەرو پارێزەری دونیابێت، زیاتر وەک دەوڵەت نەتەوە رەفتاردەکات.
با لەوە زیاتر سەرتان نەیەشێنم!!

وتاری زیاتر

ساتە کیسنجەرییەکان!‬ د.سەردار عەزیز
2020-06-01 20:24      25 جار بینراوە

٢٨ ساڵە/ ٢٨٠ ساڵ‬ د.سەردار عەزیز
2020-05-25 16:18      52 جار بینراوە



لەستایشی لامەرکەزیدا‬ د.سەردار عەزیز
2020-05-16 18:45      41 جار بینراوە

کۆرۆنا چۆن دەمانگۆڕێت؟‬ د.سەردار عەزیز
2020-05-04 15:51      43 جار بینراوە

دێوی حوکمڕانی‬ د.سەردار عەزیز
2020-04-28 21:12      66 جار بینراوە

حەنین بۆ بەغدا‬ د.سەردار عەزیز
2020-04-27 19:13      72 جار بینراوە

بۆچی روسەکان لەسوریان؟‬ د.سەردار عەزیز
2020-04-25 23:31      52 جار بینراوە


ئەفیونی کشتوکاڵ‬ د.سەردار عەزیز
2020-04-24 17:55      44 جار بینراوە


شەڕی ناوخۆی کوردی!‬ د.سەردار عەزیز
2020-04-18 21:13      78 جار بینراوە

ئۆراسیا و شوناسی كوردی!‬ د.سەردار عەزیز
2020-04-15 13:29      66 جار بینراوە

ئایا چین شەڕ دەکات؟‬ د.سەردار عەزیز
2020-04-13 14:51      62 جار بینراوە


کورد لەسەدەی بیست و یەکدا‬ د.سەردار عەزیز
2020-04-11 15:26      66 جار بینراوە

رۆشنبیرو وەهم‬ د.سەردار عەزیز
2020-04-06 22:05      73 جار بینراوە





کۆرۆناو لەدایکبوونی جڤات‬ د.سەردار عەزیز
2020-03-30 19:42      66 جار بینراوە

دیواری مەزنی چین؟‬ د.سەردار عەزیز
2020-03-29 15:22      53 جار بینراوە

کورەکە ماڵییە!!‬ د.سەردار عەزیز
2020-03-27 12:08      83 جار بینراوە

پرسیارەکانی سەردەمی کۆرۆنا‬ د.سەردار عەزیز
2020-03-24 20:39      92 جار بینراوە

جەنگی کۆرۆنای چین و ئەمریکا‬ د.سەردار عەزیز
2020-03-22 20:49      91 جار بینراوە

نرخی نەوت و ئابووری ئێمە‬ د.سەردار عەزیز
2020-03-21 18:23      76 جار بینراوە

رۆژانەکانی کۆرۆنا‬ د.سەردار عەزیز
2020-03-12 15:26      81 جار بینراوە

شەڕی نرخی نەوت ‬ د.سەردار عەزیز
2020-03-10 10:30      88 جار بینراوە

نوێترین هەواڵەکان

بیروڕا

سۆشیال میدیا

گەلەری

کەشو هەوا

زۆرترین سەردانکراو