ئەكرەم میهرداد

ناسنامەو چارەنووسی یەکێتی دوای کۆنگرە

  2020-07-05 14:44      78 جار بینراوە        کۆمێنت

یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان هەر لەسەرەتای دامەزراندنیەوە بەدروشمی مافی چارەی خۆنووسین خۆی لەهێزەکانی دیکەی کوردایەتی جیاکردەوەو بەهۆی ئەو بیروباوەڕەوە توانی ناسنامەی تایبەتی و ناوازەی خۆی دیاری بکات. لەدوای راپەڕین و کۆنگرەی یەک بەهۆی ئەوەی کە یەکێتی رێبازی سۆسیال دیموکراسی کردە رێبازی رەسمی خۆی و بەم شێوەیە توانی جارێکی دیکە ناسنامەی ئازادی و دیموکراسی توانیویانە لەماوەی رابردوو ناسنامەو چارەنووسی یەکێتی دیاریبکەن و لەناو کۆمەڵگای رابردوو ناسنامەو چارەنووسی یەکێتی دیاریبکەن و لەناو کۆمەڵگای کوردستانیش ریزبەندی فکری و ناسنامەیی بۆ جەماوەری خۆی دروست بکات.
ئەگەرچی ئەم دوو دروشمە سەرەکییە بۆ چارەسەری کێشەی نەتەوایەتی و چینایەتی باشترین بڕیاری سیاسی و ناسنامەیین بۆ یەکێتی و بۆ کوردستانیش، بەڵام پەیگیر نەبوون بۆ هێنانەدی و چارەسەر نەکردنیان دەبێتە جۆرێک لەنامۆیی و گومڕایی کە نەک هەر یەکێتی و جەماوەرەکەی زیان دەکەن، بەڵکو پرسی کوردستان و خەڵکی رەنجدەرانی بیروبازووش زیانی گەورەیان بەردەکەوێ و هەلی مەزنیشیان لەدەست ئەچێ. بەبڕوای من کێشە یان ئاستەنگی گشتی و مێژوویی یەکێتی و بەتایبەتی لەدوای راپەڕینەوە هەر لەم پەیگیر نەبوونەدایە بۆ هێنانەدی مافی دیاریکردنی چارەنووس و جێبەجێکردنی بەرنامە و ئامانجەکانی سۆسیال دیموکراسییە.
لەم سەردەمەشداو بەتایبەتی لەدوای ئەوەی یەکێتی دروشمی نوێبوونەوەی دوای کۆنگرە هەڵگرتووەو دەیەوێت جارێکی دیکە خۆی سازبداتەوە، بێگومان باشترین پرس ئەوەیە کە ئەم دوو ئامانجە بکاتە کاری بەردەوام و رۆژانەی خۆی تەنانەت دەبێت دامودەزگای تایبەتیشیان بۆ دروست بکات و هەروەکو چۆن مەکتەب و دەزگای هەیە بۆ زۆربەی پرسەکان، دەبێت و دەتوانێ مەکتەب و دەزگاشی هەبێت بۆ هەردوو پرسی مافی دیاریکردنی چارەنووس و هێنانەدی بەرنامەو ئامانجەکانی سۆسیال دیموکراسی! لەم هەلومەرجەدا پرسیاری گرنگ و چارەنووسساز ئەوەیە، کە ئایا یەکێتی ئەتوانێ دیسان ئەم دوو پرسە گەرم بکاتەوەو جارێکی دیکە نەخشی کاریگەرو بڕیاردەربنێ بۆ هێنانەدییان؟ بەبڕوای من وەڵامەکە بەڵێ یەو لەبەر ئەم هۆیانەی خوارەوە:
یەکەم:  یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان هەر لەسەرەتای دامەزراندن و هەڵگیرسانەوەی شۆڕش لەساڵی 1976 هەتا ئێستاو لەهەموو هەڵبژاردنەکانی دوای 2003 لەناوچەکانی کەرکوک و دیالەو خانەقین و بەتایبەتیش لەناو خودی کەرکوکدا هێزی یەکەمی سیاسی و جەماوەری و کاریگەرە. هەموو ئەو کەسانەی کە شارەزان لەپرسی نەتەوەیی کورد لەعیراق دڵنیان کە تەنیا کلیلی چارەسەری مافی دیاریکردنی چارەنووس لە کەرکوکدایەو مادام یەکێتیش هێزی یەکەم و کاریگەرە لەو ناوچانە کەواتە بڕیاری یەکەم هەر لەلای یەکێتییە بۆ ئەوەی جارێکی دیکە دەسەڵات و دامودەزگای سیاسی و بەڕێوەبردنی کورد لەکەرکوک و خانەقین و ناوچەکانی دەوروبەری کاراو کاریگەر ببێتەوە. چارەسەری پرسی کەرکوک و خانەقین و گەڕانەوەیان بۆ سەر هەرێمی کوردستان دیسان یەکێتی نەکاتەوە بەهێزی یەکەم لەکوردستان و دەتوانێ بەم پرسە لەپارتی و گۆڕانیش بباتەوە.
دووەم:  مادام هەموو هێزە سیاسییەکانی کوردستان، بڕواو رێبازیان راستڕەوو کۆنەپارێزە (مەبەستم پارتی و گۆڕان و ئیسلامیەکانە) و مادام ئەو هێزانەش کە خۆیان بە چەپ ئەزانن (مەبەستم حزبی شیوعی و زەحمەتکێشان و کۆمۆنیستەکانە) نەیانتوانیوە ناسنامەو کاریگەری چەپانەی خۆیان بەهێزو بەرچاو بکەن، بۆیە ئەم هێزە چەپە میانڕەوە کە یەکێتی یە زۆر باش دەتوانێ ناسنامەو بەرنامەی سۆسیال دیموکراسی بەرێتە پێشەوەو هەر ئێستاش ئەو جەماوەرەی کە بڕوای بە یەکێتییەو دەنگدەری ئەوانە باشترو کاریگەرتر دەبن لەناو خەڵکداو بەهێنانەدی ئامانجەکانی سۆسیال دیموکراسی زۆرینەی رەنجدەرانی بیروبازوون بێگومان دەبنەوە بە یەکێتی یان لەدەوری یەکێتی کۆدەبنەوە.
سێیەم:  هیچ زانایی و حیکمەتێکی تێدا نییە کە یەکێتی ناسنامەو بەرنامەو چارەنووسی لەبەر هیچ هێزێکی دیکەی کوردستان دوابخات، یان فەرامۆشی بکات. هەر دواخستن و فەرامۆشکردنی ئەو ناسنامەو بەرنامانە هەرچەند لەزیانی گەورەی یەکێتیدایە، بەڵام جەماوەری یەکێتی و خەڵکی کوردستانیش زیان دەکەن. چونکە لەسەردەمی قەیرانی دارایی و سیاسی (وەکو ئەوەی ئێستا لەکوردستان دەبینرێ) زۆرینەی خەڵک چاوەڕێی دوو چارەسەر یان ئاکامن و هەر یەکێک لەوانە بێتەدی خەڵک دوایان دەکەوێ.
هەندێک لەبیرمەندانی سیاسی و ئابووری سۆسیال دیموکراسی و چەپ بڕوایان وایە کە لەدوای هەر قەیرانێکی سیاسی و ئابووری دوو ئەگەر لەئاسۆدا دەبینرێ و هەریەکێک لەو ئەگەرانە بتوانێ ژیان و مووچەو دەسەڵاتی هەژمووندار بهێنێتەدی خەڵک دوایان ئەکەوێ و بۆ ماوەیەکی دوورو درێژ ئەو هێزە سیاسییە بۆشایی سیاسی و ئابووری و کۆمەڵایەتی و ناسنامەی پڕدەکاتەوەو مێژووی ئەو وڵاتەش بۆ ئەو سەردەمە دەبێـتە مێژووی ئەو هێزە سیاسییە. دەسەڵاتی دیکتاتۆری و تاڕادەیەک فاشیستی ئەگەر بتوانێ ژیان و گوزەران و مووچەی خەڵک دابین بکات، هەر ئێستا خەڵک زەین و هۆشی ئامادەیە بۆ ئەوەی دوایان بکەون، هەروەکو چۆن لەساڵانی حەفتاو هەشتای سەدەی بیست تەقریبەن هەموو خەڵکی عیراق بوون بە بەعسی و بەعسی بوون کرابووە مەرجی عیراقی بوون، چونکە بەعس و سەدام توانیان ئاستێکی بەرزی ژیان و گوزەران بۆ خەڵک دابین بکەن و لەم رێگایەشەوە دەسەڵاتی دیکتاتۆری و فاشیستی خۆیان بەهێز و فراوان و جەماوەری کردو هەموو حزبەکانی دیکەیان پاشەکشە پێکرد، یان زۆربەی ئەوانیش بوونە بەعسی.
رێگای دووەمی چارەسەری قەیرانی ئابووری و سیاسی، بێگومان رێگا چارەی دەوڵەت و حکومەتی رەفایە بۆ چارەسەری کێشەکانی بێکاری، بیمەی بێکاری، چارەسەری کەرتی تایبەت بەزەمانەتی خانەنشینی، بەرزکردنەوەی ئاستی ژیان و گوزەران، هێنانەدی بیمەکانی تەندروستی و خزمەتگوزاری و کۆمەڵایەتی. ئەم پرسەش تەنیا و تەنیا بە یەکێتی ئەکرێت و یەکێتیش ئەتوانێ ئەم پرسە چارەنووسسازە بهێنێتە دی. یەکێتیش لەم پرسەدا نابێت چاوەڕوانی هیچ هێزێکی دیکە بکات، بەڵکو دەتوانێ لەناوچەکانی دەسەڵاتی خۆی ئەم پرسانە جێبەجێ بکات و ئەو پارەو سامانەی کە لەناوچەی ژێر دەسەڵاتی خۆیدایە کۆبکاتەوەو بۆ ئەم مەبەستە بەکاری بهێنێ و تەنیا رێگایەکیش بۆ هێنانەدی ئەم پرسە تەنیاو تەنیا کۆکردنەوەو رێکوپێک کردنی ئەو پارەو سامانەیە کە بەهەق و ناهەق دراوە بەسەرمایەداران و کۆمپانیاکان و هەندێک لەبەرپرسان.
ئەگەر سەرۆکایەتی نوێی دوای کۆنگرە ئەم کارە بکات بێگومان دەبێتە یەکێک لەوەرچەخانە کاریگەرەکانی ژیان و گوزەرانی خەڵک و بەدڵنیاییشەوە خەڵک لایەنگیری ئەم هەنگاوە دەبێت، بەمەرجێک ئەو پارەو سامانە بکرێتە بەردی بناغەی دامەزراندنی دەسەڵات و کۆمەڵێکی خۆشگوزەران. لەم ئەزموونەدا لەسەردەمی حکومەتی دوو ئیدارەیی دوای ساڵی 1996 و هەتا 2005، یەکێتی بەهۆی سلفەی عەقارو سلفەی زەواج و قەرزی پرۆژە بچووکەکان و ناردنە دەرەوەی خوێندکاران و مووچەی مانگانەی خوێندکاران و زۆرێک لە مووچەکانی دیکە، لەهەڵبژاردنی ساڵی 2005 دەنگی یەکەمی لەکوردستان بەدەستهێنا. ئێستاش یەکێتی دەتوانێ لەم ناوچانەی ژێر دەسەڵاتی خۆی ئەمکارە بکاتەوەو هەم پارەو سامانی ئەم ناوچەیە کۆبکاتەوەو رێکوپێکی بکات و هەم لەخزمەتی خەڵکدا بەکاریان بهێنێ و هەر هێزێک ئەم پڕۆژەیە بباتە سەر بێگومان خەڵک دوای ئەوان ئەکەوێت و ئەبێتە هێزی یەکەم لەکوردستان.
چاوەڕوانی حکومەتی بەغدا بۆ دان و نەدانی مووچەی هەرێمە شێوەیەکە لەخۆکوشتنی سیاسی و دارایی و کۆمەڵایەتی، نەک تەنیا بۆ هێزە سیاسیەکان، بەڵکو بۆ هەموو خەڵکی کوردستانیش و هەر لەساڵی 2003 هەتا ئێستا بەهۆی ئەم مەسەلەیەوە حکومەتەکانی بەغدا کوردیان دادۆشیوە (ابتزاز) و هەر بەهۆی مووچەشەوە بووە کە هیچکام لەبەندەکانی ماددەی140 جێبەجێ نەکراوەو بەردەوام حکومەتی عیراق ئەم کارتەی وەکو کارتی فشاری بەهێز لەدژی حکومەت و خەڵکی کوردستان بەکارهێناوە.
پرسی کۆتایی و چارەنووسساز ئەوەیە کە هەرگیز نابێت هیچ هێزێکی سیاسی و حکومی چارەنووس و توانای ئابووری لەدەستی چەند سەرمایەدارو کۆمپانیاو بەپرسێکدا بێت و بەڵکو دەبێت سامان و سەروەتی وڵات لەبەردەستی حکومەت و هێزی سیاسیدا بێت و لەکاتی قەیرانی ئابووری و سیاسیدا بەو پارەو سامانە کێشەی خۆی و خەڵکیشی پێ چارەسەر بکات. ئێستا لەناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی یەکێتیدا یەکێک لەباسە سەیرو نامۆکان ئەوەیە کە پارەو سامانی میللەت و خەڵک و تەنانەت یەکێتیش لەلای هەندێک سەرمایەدارو کۆمپانیاو بەرپرسی سیاسیدایەو زۆربەی خەڵک و هەندێکی زۆر لەکادیرو سیاسیەکانیش بەو پارەو سامانە بێگومان قەیرانی یەکێتی و دەسەڵاتەکەی و خەڵکیش چارەسەر دەبێ.
هیوادارین یەکێتی زوو ئەو کارە بکات و ژیان و گوزەران و مووچەی خەڵک چارەسەر بکات.
پەیگیربوونی یەکێتی بۆ ئەم دوو پرسە (مافی چارەنووس و ناسنامەی سۆسیال دیموکراسی) بەدڵنیاییەوە یەکێتی بەرەو قۆناغێکی نوێی چارەنووسساز دەچێت و ناسنامەی خۆیشی نوێدەکاتەوەو هێزی خۆی کۆدەکاتەوەو گوڕو تینی نوێش بۆ پرسی رەوای گەلی کوردستان لەباشووری کوردستان بەدەست دەهێنێتەوە.

وتاری زیاتر

زۆرداری و نەزانیی‬ ئەكرەم میهرداد
2020-07-11 17:07      62 جار بینراوە

نوێترین هەواڵەکان

بیروڕا

سۆشیال میدیا

گەلەری

کەشو هەوا

زۆرترین سەردانکراو