د.ئەرسەلان بایز

ده‌وڵه‌تی‌ ئیسرائیل

  2020-07-19 18:16      99 جار بینراوە        کۆمێنت

 (98)

جوله‌كه‌، یه‌كێ‌ له‌ سێ ئایینه‌كانه‌، كه‌ خاوه‌نی‌ په‌یام و كتێب (ته‌ورات)ی‌ ئاسمانییه‌. جوله‌كه‌ تێكه‌ڵه‌ی‌ چه‌ندین نه‌ته‌وه‌ی‌ جیاوازه‌ لەكیشوه‌ره‌كانی‌ ئاسیا، ئه‌وروپا، ئه‌مریكا. (ته‌ورات) ئه‌و هه‌موو جیاوازییه‌ی لەكلتوور‌و زمان و مێژوو لەده‌وری‌ خۆی كۆكردووەته‌وه‌. واته‌ ئایینه‌كه‌یان ئه‌ڵقه‌ی‌ په‌یوه‌ندی‌ و به‌یه‌كه‌وه‌ گرێدانی‌ هه‌مووانه‌. ساڵی‌ (1948)یش به‌دواوه‌ ده‌وڵه‌تی‌ ئیسرائیل بوو بەنیشتمان و قیبله‌نمای‌ جوله‌كه‌كانی‌ دنیا. هه‌موویان به‌رگریی‌ لەبوون و پاراستنی‌ ئه‌و ده‌وڵه‌ته‌ ده‌كه‌ن، یارمه‌تی‌ بۆ ده‌نێرن، له‌كاتی‌ پێویستیشدا ئاماده‌ی‌ فیداكاریین لەپێناویدا.

*گه‌لێ جار لەباوكم و ریشسپیانی‌ گوندی‌ گوێم لێبووه‌، كه‌ تاك‌وته‌را جوله‌كه‌ لەگونده‌كانی‌ لای‌ ئێمه‌ش بووه‌، به‌ڵام بەحوكمی‌ كه‌مینه‌و بێده‌سه‌ڵاتیان، هه‌میشه‌ به‌ «ترسنۆك» ناوبراون. گه‌لێ جار لەكورده‌واریش بەكه‌سانی‌ ترسنۆكیان وتووه‌ (هه‌ی‌ جوله‌كه‌) موسڵمانان غه‌درو ناهه‌قی‌ و ناوناتۆره‌ی‌ خراپیان بۆ دروستكردوون، به‌ڵام ئه‌وان خۆڕاگربوون و وازیان لەئایینی‌ خۆیان نه‌هێنا، تاكو كۆچیان بۆ ئیسرائیل كرد.

*مێژوونووسان ده‌گێڕنه‌وه‌: لەدوای‌ ته‌نوورو كووره‌ی‌ نازییه‌كان بۆ جوله‌كه‌كانی‌ ئه‌وروپاو به‌تایبه‌تیش ئه‌ڵمانیا، دوای‌ كۆتاییهاتنی‌ دووه‌مین جه‌نگی‌ جیهانی‌، تاك‌وته‌را جوله‌كه‌ لەسه‌رجه‌م ئه‌و وڵاتانه‌ خۆبه‌خشانه‌ بەخه‌ونی‌ دروستكردنی‌ ده‌وڵه‌تی‌ ئیسرائیل به‌ره‌و فه‌له‌ستین كۆچیان كرد. له‌وێ‌ بەچنگه‌ڕنێ‌ و ژیانی‌ كوله‌مه‌رگی‌، به‌رد له‌سه‌ر به‌رد هه‌وڵی‌ دروستكردنی‌ ده‌وڵه‌تێكی‌ نوێیان بەناوی‌ ئیسرائیل دا. ژماره‌یه‌كیشیان لەشه‌ڕی‌ چه‌كداریی ئه‌و بنیاتنانه‌دا، كوژران. ساڵی‌ (1948) جوله‌كه‌كان بەپشتیوانی‌ ژماره‌یه‌ك لەده‌وڵه‌تانی‌ ئه‌وروپا، قه‌واره‌یه‌كی‌ بچووكیان به‌و ناوه‌ دروستكرد. له‌و ساڵانه‌دا پێشنیارێكی‌ ده‌ولی بۆ دروستكردنی‌ دوو ده‌وڵه‌ت بەناوی‌ فه‌له‌ستین و ئیسرائیل كرا، به‌ڵام عه‌ره‌به‌كان ئه‌و پێشنیاره‌یان ره‌تكرده‌وه‌، كه‌چی‌ ئێستا به‌ سێیه‌كی‌ جاران رازین.

*له‌نێوان ساڵانی‌ (1948-1967) جوله‌كه‌كان ورده‌ ورده‌ خه‌ریكی‌ بنیاتنانی‌ ده‌وڵه‌ت و دروستكردنی‌ هێزێكی‌ سه‌ربازیی‌ یه‌كگرتوو بوون. له‌و ماوه‌یه‌دا تاڕاده‌یه‌ك ده‌وڵه‌تێكی‌ دیموكراتی‌ (بۆ نێو خۆیان) و پێشكه‌وتوویان دروستكرد. جیاوازییه‌كانی‌ نێو خۆیان له‌سه‌ر مه‌زهه‌ب و بۆچوونی‌ جیاوازی‌ چۆنیه‌تی‌ بنیاتنانی‌ ده‌وڵه‌ت به‌گفتوگۆو له‌چوارچێوه‌ی‌ یاسا، چاره‌سه‌ركرد. له‌به‌رامبه‌ر دوژمنه‌ ده‌ره‌كییه‌كانیشیاندا یه‌كگرتوو بوون، بۆیه‌ لەشه‌ڕی‌ ساڵی‌ (1967) عه‌ره‌به‌كان به‌و هه‌موو توانا سه‌ربازی‌ و چه‌ك و جبه‌خانه‌و پاره‌ زۆره‌وه‌ نه‌ك هه‌ر شكستیان خوارد، به‌ڵكو هه‌زاران كیلۆمه‌تری‌ چوارگۆشه‌شیان له‌ده‌ستدا. هۆكاره‌كانی‌ شكستی‌ عه‌ره‌به‌كان:

*شانازییكردن بەڕابردووی‌ ئیمپراتۆریه‌تی‌ عه‌ره‌بی‌ ئیسلامی‌ و خۆهه‌ڵكێشان پێیه‌وه‌، بێ هه‌وڵی‌ پاراستن و نوێبوونه‌وه‌و به‌ره‌وپێشه‌وه‌بردنی‌.

*گه‌نده‌ڵی‌ و شه‌ڕ له‌سه‌ر ده‌سه‌ڵات دوور له‌چوارچێوه‌ی‌ یاساو دیموكراتییه‌ت. *دژایه‌تی‌ و پیلانگێڕان لەیه‌كتر، نه‌بوونی‌ ته‌بایی‌ و شه‌ڕ له‌سه‌ر مه‌زهه‌ب و حزبایه‌تی‌ به‌رته‌سك. *هه‌وڵدان بۆ شكاندن و یه‌كترله‌ناوبردن له‌ڕێگای‌ كوده‌تای سه‌ربازی‌ و ده‌ست خستنه‌ ناو كاروباری‌ وڵاتانی‌ تری‌ عه‌ره‌ب و….هتد. پرسیار: جوله‌كه‌ لەماوه‌ی‌ كه‌متر لەبیست ساڵ حوكمڕانیی‌ خۆیاندا، ده‌وڵه‌تێكی‌ دیموكراتیی‌ پێشكه‌وتوویان بۆ خۆیان دروستكرد. ئه‌ی‌ باشه‌ ئێمه‌ی‌ میلله‌تی‌ كوردی‌ باشوور بۆچی‌ لەماوه‌ی‌ نزیك له‌ 30 ساڵ، نه‌مانتوانی‌ هه‌رێمێكی‌ سه‌ركه‌وتوو پێكبهێنین؟!. -مه‌سه‌له‌ی‌ هه‌ق و ناهه‌قی‌ دروستبوونی‌ ئیسرائیل بابه‌تێكی‌ تره‌. ئه‌م وتاره‌ په‌یوه‌ندیی‌ به‌و مه‌سه‌له‌یه‌وه‌ نییه‌.

وتاری زیاتر

پیف، لەو پێشمەرگەیە‬ د.ئەرسەلان بایز
2020-09-26 17:27      101 جار بینراوە



خۆزگە لەشوێنی ئەو بام‬ د.ئەرسەلان بایز
2020-09-13 16:19      106 جار بینراوە

گریان لەسەر كەلاوەكان‬ د.ئەرسەلان بایز
2020-09-12 17:05      59 جار بینراوە

لاسك، ئەمیرەی بەرگەڵوو‬ د.ئەرسەلان بایز
2020-09-06 15:26      99 جار بینراوە

لەخۆمان بپرسین بۆ؟!‬ د.ئەرسەلان بایز
2020-09-03 13:43      73 جار بینراوە



دایكی‬ د.ئەرسەلان بایز
2020-08-21 18:28      135 جار بینراوە

دایكم‬ د.ئەرسەلان بایز
2020-08-17 17:04      105 جار بینراوە



كێ ئەم هەرێمە ئەكوژێ؟!‬ د.ئەرسەلان بایز
2020-08-02 17:17      155 جار بینراوە

چەند دیاردەیەك‬ د.ئەرسەلان بایز
2020-07-26 21:19      100 جار بینراوە

یاداشته‌كانی‌ (مام)‬ د.ئەرسەلان بایز
2020-07-25 17:42      102 جار بینراوە

بۆ وامان لێهات…؟!!‬ د.ئەرسەلان بایز
2020-07-17 11:17      170 جار بینراوە

كەڕوڵاڵە هەژارەكە‬ د.ئەرسەلان بایز
2020-07-12 20:37      109 جار بینراوە

ئاڵا شەكاوەكەی یەكێتی‬ د.ئەرسەلان بایز
2020-06-21 13:49      145 جار بینراوە

فلۆید‬ د.ئەرسەلان بایز
2020-06-17 19:16      147 جار بینراوە

بۆ كێ دەنووسی…؟‬ د.ئەرسەلان بایز
2020-06-14 12:52      153 جار بینراوە

كێشە كەڵەكەبووەكان‬ د.ئەرسەلان بایز
2020-06-13 16:09      155 جار بینراوە

براكوژی*‬ د.ئەرسەلان بایز
2020-06-07 20:47      155 جار بینراوە

ئۆخەی مەفتەن‬ د.ئەرسەلان بایز
2020-05-22 13:18      185 جار بینراوە

مێژوو و ئایندە‬ د.ئەرسەلان بایز
2020-05-17 21:10      146 جار بینراوە

بەوتەی سۆفییەكان‬ د.ئەرسەلان بایز
2020-05-16 20:34      224 جار بینراوە

میزی بەچاودا دەكردم‬ د.ئەرسەلان بایز
2020-05-09 16:46      312 جار بینراوە

ماچ قەدەغەیە‬ د.ئەرسەلان بایز
2020-05-05 00:22      214 جار بینراوە

مام جەلال و زمانی عەرەبی‬ د.ئەرسەلان بایز
2020-03-14 14:33      139 جار بینراوە

چیك-سلۆڤاكیا‬ د.ئەرسەلان بایز
2020-03-08 14:31      199 جار بینراوە

نوێترین هەواڵەکان

بیروڕا

سۆشیال میدیا

گەلەری

کەشو هەوا

زۆرترین سەردانکراو