ستران عەبدوڵڵا

با دوا فه‌رمان بێت

  2020-08-03 23:37      362 جار بینراوە        کۆمێنت

لە ئەرشیفی نووسینمەوە
3/8/2017
ئەوە مانشێتی چوار ساڵ پێش ئێستای کوردستانی نوێ بوو:
مانشێت كه‌ شه‌رح كرا بایه‌خی نامێنێت. وه‌ك ئه‌وه‌ وایه‌ ئامانجی خۆی نه‌پێكابێ ‌و پێویست بكات روونكردنه‌وه‌ی له‌سه‌ر بدرێت. به‌ڵام گه‌ره‌كمانه‌ مانشێتی ئه‌مڕۆ بكه‌ینه‌ بۆنه‌ بۆ باسكردنی چاره‌نووسی هاوبه‌شی كورد‌و كوردستان بەهه‌موو پێكهاته‌كانییه‌وه‌.
وشه‌ی فه‌رمان (فرمان)، بۆ قڕكردن ‌و كوشتن به‌كارهاتووه‌. ئه‌مری سوڵتانییه‌ له‌ ناوه‌نده‌وه‌ بۆ لێواره‌كان، ئه‌مری سته‌مكارییه‌ بۆ سڕینه‌وه‌ی هه‌مه‌ڕه‌نگی ‌و فره‌یی كه‌لتور‌و فره‌یی ئاینی ‌و مه‌زهه‌بی. ئه‌مری ره‌تنه‌كراوه‌ی قابیلی گفتوگۆنه‌كردنه‌. بێده‌نگییه‌كی كوشنده‌یه‌ كه‌ سوپاسالار‌و ئۆردوی بۆ به‌ڕێده‌خرێت ‌و به‌ یه‌ك ئاڕاسته‌یه‌: قڕی بكه‌‌و گفتوگۆی ناوێ. سووتان ‌و سووتماك ‌و سكونی یه‌كجاره‌كییه‌.
له‌ مێژووی دێرین ‌و ناوه‌ڕاست، تا سه‌ره‌تای سه‌ده‌ی بیست. فه‌رمان، ئه‌مره‌ بۆ قڕكردنی كوردانی ئێزدی. له‌به‌رئه‌وه‌ له‌ مێژوودا فه‌رمان راچڵه‌كاندنی كۆمه‌ڵگه‌ی هێمن ‌و بێوه‌ی ‌و ئاشتیخوازی ئێزدییانه‌. زیاتر له‌ حه‌فتا جار وێستگه‌ی قڕكردنی ئێزدیان له‌ ده‌ورانی عوسمانی یه‌كسان بووه‌ به‌ حه‌فتا جار راچڵه‌كاندنی ژن ‌و منداڵ ‌و پیر‌و په‌ككه‌وته‌ی ئێزدی.
فه‌رمان له‌ گوێی وان ده‌زرنگێته‌وه‌‌و ئاماژه‌یه‌ بۆ قیامه‌تێكی پێشوه‌خت كه‌ قیامه‌تێكی ناهه‌قیشه‌. چونكه‌ به‌ ده‌ستی مرۆڤ و بۆ قڕكردنی مرۆڤه‌.
فه‌رمان له‌ سه‌ده‌ی بیستدا، له‌گه‌ڵ گه‌شه‌ی بێ په‌روای ناسیونالیستی سه‌رده‌ست له‌ رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست، بووه‌ فه‌رمانێكی گشتی دژی نه‌ته‌وه‌ی كورد به‌ موسڵمان ‌و ئێزدییه‌وه‌، به‌ شیعه‌و سوننه‌وه‌.
ناسیونالیستی سه‌رده‌ست وه‌كو چۆن جاران به‌ ناوی ئیسلامه‌وه‌ كوردی ئێزدی قڕ ده‌كرد. له‌ سه‌ده‌ی بیسته‌مدا پۆلێنێكی نوێی داهێنا: كوشتن له‌سه‌ر بنچینه‌ی نه‌ته‌وه‌. یانی ئه‌وه‌ به‌س نییه‌ كه‌ كوردی موسڵمان بیت. باشتر وایه‌ هه‌ر كورد نه‌بیت. لێره‌وه‌یه‌ ئه‌ده‌بیات ‌و هونه‌ری كوردی ناوی كاره‌ساتی هه‌ڵه‌بجه‌شی نا (دیسان فه‌رمانه‌). فه‌رمانی قڕكردنی كورده‌ له‌ هه‌ر كوێ بێت. جا ئاین ‌و ئاینزاكه‌ی كوردی ئێزدی، یان موسڵمانی سوننه‌ی هه‌ڵه‌بجه‌‌و گه‌رمیان، یاخود فه‌یلی شیعه‌ مه‌زهه‌ب بێت. فه‌رقی نییه‌ بۆ ئه‌وان: كورد هه‌ڕه‌شه‌یه‌. كوشتنی ده‌ریچه‌یه‌!
سوڵتان وای كرد، ئه‌تاتورك وای كرد، به‌عس ‌و داعش ‌و پشتیوانه‌ په‌نهان و ئاشكراكانیان وایان كرد. كه‌ كورد كوشتن یه‌كیان ده‌خات. بۆیه‌ با كوردبوون ئێمه‌ش یه‌كبخات، تا ئیتر ئه‌وه‌ دوا فه‌رمان بێت.
دوا فه‌رمان بێت كه‌ سه‌ده‌كانی جاران تێپه‌ڕێنێ. سه‌ده‌ی بیست به‌رپه‌رچ بداته‌وه‌‌و یه‌كه‌م ئه‌نفالی سه‌ده‌ی بیستویه‌كیش، ئه‌وی له‌ غه‌فڵه‌تدا له‌ ئێزیدخان قه‌وما، دوایی پێ بێت. با ئه‌و ترسه‌ یه‌كێتی ‌و رابوونی كوردان بخوڵقێنێ، پێبگه‌ین، ببینه‌ نه‌ته‌وه‌یه‌كی كامڵ له‌ نیشتمانێكی فره‌ییدا. له‌ نیشتمانێكی سه‌ربه‌خۆدا.

وتاری زیاتر








رەفیقەکانی شەهید ئاتیلە‬ ستران عەبدوڵڵا
2023-08-25 17:41      179 جار بینراوە



قسە هەزار و یەکی بەکارە ‬ ستران عەبدوڵڵا
2023-07-06 17:43      292 جار بینراوە


شایەتی ترم ماوە‬ ستران عەبدوڵڵا
2023-05-21 10:18      167 جار بینراوە

زنجیر و تەگبیر‬ ستران عەبدوڵڵا
2023-05-20 06:28      122 جار بینراوە

دەنگ و رەنگ‬ ستران عەبدوڵڵا
2023-05-18 22:36      125 جار بینراوە

چیرۆکی یاداشت‬ ستران عەبدوڵڵا
2023-05-17 19:07      84 جار بینراوە

شاری پەنهان‬ ستران عەبدوڵڵا
2023-05-17 19:06      107 جار بینراوە

مامۆستای هیوا ‬ ستران عەبدوڵڵا
2023-05-17 19:06      119 جار بینراوە

شۆرشگێران‬ ستران عەبدوڵڵا
2023-05-14 23:28      126 جار بینراوە

پێنج ئەستێرە‬ ستران عەبدوڵڵا
2023-05-14 11:13      85 جار بینراوە

شەهادەکان‬ ستران عەبدوڵڵا
2023-05-13 20:47      95 جار بینراوە

ماسییەکانی سورداش‬ ستران عەبدوڵڵا
2023-05-11 22:14      112 جار بینراوە

ڕاماڵینی جەنەڕال‬ ستران عەبدوڵڵا
2023-05-11 11:42      93 جار بینراوە

هەڵۆی سوورەکانی بەغدا‬ ستران عەبدوڵڵا
2023-05-10 18:40      97 جار بینراوە

تیپی شەهادەت‬ ستران عەبدوڵڵا
2023-05-09 17:09      106 جار بینراوە

جەولە و كاروان‬ ستران عەبدوڵڵا
2023-05-08 13:45      117 جار بینراوە

پاڵەوانەکەی مونیف‬ ستران عەبدوڵڵا
2023-05-07 10:31      75 جار بینراوە

پەڕینەوەی شۆڕش‬ ستران عەبدوڵڵا
2023-05-07 10:30      125 جار بینراوە

زەماوەندی شەرمن‬ ستران عەبدوڵڵا
2023-05-07 10:10      112 جار بینراوە

ئەیهێنێ‬ ستران عەبدوڵڵا
2023-05-01 00:25      161 جار بینراوە

نوێترین هەواڵەکان

بیروڕا

گەلەری

کەشو هەوا

زۆرترین سەردانکراو