فەتحوڵڵا حسێنی

هەوڵی توركیا بۆ لەباربردنی خەونی كوردی سوریا

  2021-01-11 17:47      37 جار بینراوە        کۆمێنت

دەوڵەتی توركیا رێگە نەماوە نەیگرێتەبەر دژی پڕۆژەكانی كورد لە سوریا، لە سەرەتای 2012وە لەرێگەی هێنانی گرووپە چەکدارە هاوپەیمانەکانی بۆ سەرێ كانی هەوڵی دا هەموو هێڵی سنوورییەكە داگیر بكات، بەڵام ئەو بەرەیە شكستی هێناو نەیتوانی یەك بستیش لە خاكی رۆژاڤا داگیر بكات و كارێكی وا بكات ئەزموونەكەی فەلەستین دووبارە بێتەوە و كوردی سوریاش وەك فەلەستینی ساڵی 48 خەون بەگەڕانەوەوە ببینێت.

پاشان توركیا هەوڵیدا كۆبانی داگیر بكات لە رێگەی گرووپە چەکدارە هاوپەیمانەکانییەوە ئەویش شكستی هێنا، بەوەش كۆبانی بووە قەڵای خۆڕاگریی و توركیاش بووە دەوڵەتی پشتیوانی داعش، ئەم جارەیان توركیا وەك دەوڵەتێكی بەهێزی سەربازی و ئەندامی ناتۆ هێرشی كردە سەر عەفرین، هەموو هێزی ئاسمانی و زەمینی و میلیشیاكانی سوریاشی بەكارهێناو توانی بە داگیركردنی عەفرین بەشێك لەخەونی كورد هەڵوەشێنێتەوە كە هەوڵی گەیشتنی بوو بە دەریای سپی ناوەڕاست و دەرچوون لە چوارچێوەی سنووری داخراو لەگەڵ توركیادا.

توركیا سوورە لەسەر هەوڵەكانی بە تایبەتیش دوای داگیركردنی سەرێ كانی و گرێ سپی و پارچەكانی رۆژاڤای لەیەك دابڕی، هەردوو هەرێمی جەزیرە و فوراتی لێكدابڕی، واتە قامیشلوی لە كۆبانی دابڕی، ئەویش دوای رێكەوتنی توركیا و روسیا لەسەر كەمكردنەوەی دەسەڵاتی كوردی، ئێستاش چاوی بڕیوەتە عەین عیسا بۆ ئەوەی دوا رێگەی پەیوەندی جوگرافیای رۆژاڤا بە باكوور و خۆرهەڵاتی سوریاوە ببڕێت، بەهۆی كۆنترۆڵكردنی جادەی ئێم فۆرەوە و بەوەش پڕۆژەی ئیدارەی خۆجێیی لە سایەی توركیا و میلیشیاكانییەوە پارچە پارچە دەبێت.

توركیا دوو رێكەوتنی جیاجیای لەگەڵ ئەمریكا و روسیا ئیمزاكردووە بۆ مانەوەی لەسوریادا بەشێوەیەكی كاتی، بەڵام تا ئێستاش هەڕەشە دەكات و گێچەڵ بە كوردی سوریا و هاوبەشەكانی لەئیدارەی خۆجێیی و هێزەكانی سوریای دیموكرات دەكات، هەموو هەوڵێك دەدات، لە رێگەی رێكەوتنی ئاشكراو نهێنییەوە داگیركاریی زیاتر و گەورەتر بكات لەسەر نەخشەی باكوور و خۆرهەڵاتی سوریا، بەوەش خەونەكەی بەدی دەهێنێت لە دروستبوونەوەی سوریایەك كە تیایدا كورد بێبەش بێت لە هەر دەستكەوتێكی نیشتمانیی و نەتەوەیی.

توركیا كاتێك دۆسێی سوریای گرتەدەست مەبەستی بوو لە پڕۆژەی كورد بدات كە یەك لەسەر سێی خاكی سوریای پاراستووە، هەرچەندە كورد هەوڵی زۆری داوە لەگەڵ توركیا لێكگەیشتنی هەبێت، بەڵام توركیا دەیەوێ كورد لاوازبێت و سەر بە سیاسەتەكانی توركیا بێت، نایەوێ كورد ئەو هێزە بێت كە لە سوریادا توانای گورز وەشاندنی هەیە.

گۆڕینی دیمۆگرافیا لە شارە كوردییە داگیركراوەكان دوژمنایەتی توركیا بەرامبەر بە پڕۆژەكانی كورد و تەنانەت بوونی كوردیش لە سوریا دەردەخات، هەروەها دژایەتی هەر پڕۆژەیەكی كوردیش دەكات لە هەر پارچەیەكی كوردستان بێت، بەڵام كە لەم قۆناغەدا زیاتر چاوی لەسەر كوردی رۆژاڤایە، بەهۆی ئەو سەركەوتنە سیاسی و سەربازییە گەورانەوەیە كە كورد بەرامبەر بە هاوپەیمانەكانی توركیا بەدەستی هێناوە.

لە كۆتاییشدا هەموان چاوەڕوانی هەڵوێستێكی یەكلاكەرەوەی نێودەوڵەتین سەبارەت بە هەڕەشە بەردەوامەكانی توركیا بەرامبەر بە كورد و هاوبەشەكانی كورد لە پڕۆژە سیاسی و سەربازییەكانیاندا، بە تایبەتیش دەركەوتنی ئەم دواییەی سەركردەكانی رێكخراوە توندڕەوەکان لە هەرێمی عەفرین، بەڵگەی هەماهەنگی نێوان گروپە چەكدارەكانی سوریای سەر بە توركیا و رێكخراوی توندڕەوەكان دەردەخات بۆ بڵاوكردنەوەی تیرۆر لە ناوچەیەكی دیكەی سوریا بە گشتی و باكوور و خۆرهەڵاتی سوریاش بە تایبەتی.

بەكارهێنانی هێزی ئاسمانی لەلایەن توركیاوە و بێدەنگ بوونی كۆمەڵی نێودەڵەتی و نەسەپاندنی ناوچەی دژەفڕین لەسەر ئەو جوگرافیایەی بوژاوەتەوە و سەدان هەزار ئاوارەی سوریای بە ئارامی لێ دەژی، ئەوەندەی دیكە توركیا هان دەدات هێزی زیاتر بەكاربهێنێت بۆ وێرانكردنی ئەوەی تائێستا بنیات نراوەو بۆ ماڵوێرانكردنی دانیشتوانەكەشی كە ناوچەیەكی ئارامیان دەستكەوتووە.

توركیا زۆر هەوڵ دەدات خەونەكانی كورد لەبارببات، بەڵام ئەگەرچی لە داگیركردنی هەندێك ناوچە سەركەوتوو بووە، لێ لەداگیركردنێكی نوێدا شكست دەهێنێت، ئەگەر رێگەی بەكارهێنانی هێزی ئاسمانی لێ بگیرێت و ئەو كەمینە كورد و عەرەبەش كە بوونەتە هاوپەیمان لێی بكشێنەوە.

وتاری زیاتر








شەڕی خوێن ‌و شەڕی سەر كاغەز‬ فەتحوڵڵا حسێنی
2020-10-19 16:31      79 جار بینراوە










نوێترین هەواڵەکان

بیروڕا

سۆشیال میدیا

گەلەری

کەشو هەوا

زۆرترین سەردانکراو