د.سەردار عەزیز

جۆن بارکۆ واز دەهێنێت

  2019-09-13 19:23      187 جار بینراوە        کۆمێنت

چەند جارێک بەکاری جیاواز رۆشتوومەتە پەرلەمانی بەریتانی یان وێستمینیستەر، جارێک دەرفەتی ئەوە رێککەوت کە سەرۆکی پەرلەمان ببینم، بەڵام کارێکی بەپەلە لەوڵاتێکی تر، ناچاری کردم لەندەن بەجێبهێڵم. ئەم نووسینە لێرەدا مەبەستی گێڕانەوەی یادەوەری نییە، بەڵکو بەبۆنەی وازهێنانی جۆن بارکوە دەمەوێت تیشک بخەمە سەر چەند خاڵێک کە بۆ ئەزموونی پەرلەمانی ئێمە گرنگە.
یەکەم، پەرلەمان گەرچی دەزگایەکی باڵایە، بەڵام بە دەست چەند گرفتێکەوە دەناڵێنێت، یەکەم، کەس نییە نوێنەرایەتی بکات و دووەم، زۆرن ئەوانەی کە خۆشییان لەچارەی نایەت. لەسیستەمی پەرلەمانیدا ئەندامی پەرلەمان نوێنەری بازنەی هەڵبژاردنەکەیەتی، ستافی پەرلەمان بۆیان نییە قسە بکەن، حکومەت وەک دەسەڵاتێکی چاودێریکراو رکابەری پەرلەمانە، ئەوەی دەمێنێتەوە سەرۆکی پەرلەمانە کە ئەرکی ئەوەی دەکەوێتە سەر کە داکۆکی لە دەزگای پەرلەمان بکات وەک پەرلەمان و هەروەها لەناوەندەکانی دەرەوەی نوێنەرایەتی پەرلەمان بکات.
دووەم، باجی نوێنەرایەتی پەرلەمان قورسە، لەساڵی (1642) پادشای بەریتانیا چارلسی یەکەم بەخۆی و چوارسەد سوارەوە دەچێتە پەرلەمان بۆ ئەوەی پێنج ئەندامی پەرلەمان دەستگیر بکات بەتاوانی خیانەت، بەڵام سەرۆکی پەرلەمانی ئەو کاتە کە ناوی لێنتاڵ بو داواکەی چارلس قبوڵ ناکات و لەئەنجامدا ململانێی نێوان پەرلەمان و پادشا دەستپێدەکات و شەڕی ناوخۆی بەریتانیا دەستپێدەکات، دیارە ئەمە هۆکاری شەڕ نییە، هۆکاری شەڕ باوەڕی چارلس بوو کە ئەو دەسەڵاتی لەلایەن خوداوە پێبەخشراوە، بۆیە زۆر بێزار بوو لەڕێگرییەکانی پەرلەمان بەتایبەت لەبواری خەرجکردندا.
دیارە کاری یەکەم و هەرە سەرەکیی پەرلەمان بودجەیە. ئەم دیدە بەشێوازی جیاواز لەشۆڕشی فەرەنسیدا دووبارە دەبێتەوە، کاتێک ململانێی نێوان نوێنەران و پادشا چڕ دەبێتەوە.
ئەمڕۆ بەریتانیا لەدۆخێکی هەمان شێوەدا دەژی. پەرلەمان وەک ناوەندێک بۆ کۆکردنەوەی جیاوازەکان هەمیشە فرە نەیار بووە، هەردوو چەپڕەوو راستڕەوەکان لەوەدا هاوڕان کە دژ بە پەرلەمان بن، چونکە هیچ کامیان بڕوایان بەجیاوازی نییە. بۆیە سەرۆکی پەرلەمان ئەرکی هێشتنەوەی جیاوازییە لەپێناو سەرهەڵدانی تاكڕەوەی یان دیکتاتۆرییەتدا.
سێیەم، ئەم دۆخە وەها دەکات پۆستی سەرۆکی پەرلەمان، گەر پەرلەمانیانە پیادە بکرێت، پۆستێکی بێ هاوڕێ و تەنیا بێت، ئەم تەنیاییە لەوەوە سەرچاوە دەگرێت کە هەموو لایەک هەوڵ بۆ خواستی خۆی دەدات، هیچ لایەک خواستی گشتی لەبەرچاو ناگرێت. بۆیە هەمیشە خواستی گشت رێگرە لەهاتنەئارای خواستی تەنها بەشێک، ئەم زاڵکردنی بەش بەسەر گشتدا نادادپەروەری سیاسی و ئابووری و نوێنەرایەتی لێدەکەوێتەوە.
چوارهەم، لێرەدا پێگەی پۆستی سەرۆکی پەرلەمان دەبێتە مایەی پرسیار، بۆئەوەی سەرۆکی پەرلەمان سەرۆک بێت، دەبێت بێلایەن بێت، بەڵام بێلایەنی بەمانای ئەوە نایەت کە دەبێت دەستبەرداری پڕۆسەی پەرلەمانیی بێت، بەڵکو ئەرکی سەرەکی ئەوەیە کە نەریتی پەرلەمانی چۆنە، بەو شێوەیە بەڕێوە بچێت، ئەم داکۆکیکردنە لە نەریت هەمیشە سەرۆکی پەرلەمان دەخاتە خانەی لایەنگرییەوە لای هەموو هێزەکان، بەبێ ئەوەی هیچ هێزێک رازی بێت لەلایەنگرییەکەی، ئەمە وەها دەکات کە کەسایەتی کەسی سەرۆکی پەرلەمان رۆڵێکی گەورە بگێڕێت لەپیادەکردنی ئەم پۆستە.
پێنجەم، جۆن بارکو، کەسایەتییەکی خاوەن مێژوویەکی تایبەتە، کە هاوکاری بوو ببێتە کەسێکی کارا لەساتەوەختی قەیراندا، گەرچی کە لێی دەڕوانیت هیچ خەسڵەتەکانی کاریزمای تەقلیدی تیادا نییە، بەڵام بەدەنگ و شێوازی دەربڕینی بەزمانێکی باڵاو خەتیبێکی باش، وەهایکرد کە بتوانێت زاڵ بێت بەسەر رێگرییەکاندا، بەڵام لەپاشخانی ئەمەوە، هەبوونی ئەزموونی هەردوو پارتی سیاسی گەورە، بارکو سەرەتا پارێزەران بوو، لەتەمەنی شانزە ساڵیدا دەکەوێتە ژێر کاریگەری تاتچەرەوە، لەخێزانێکی جولەکە لەناوچەی هەندۆنی نزیک زانکۆی میدلسێکس گەورە بووە، باوکی ئۆتۆمبیل فرۆش بووەو ژیانیان ئاسایی بووە. جۆن لەتەمەنی لاویدا زیاترو زیاتر بەرەو بەرەی راستڕەو دەڕوات و دەبێتە ئەندامی چەند یانەیەک کە ئەمڕۆ خۆی وەک شەرمێک باسی دەکات. پاشان (سالی)ی هاوسەری دەناسێت. (سالی) لەبەرەی چەپ یان پارتی کارە، ئافرەتێکی دەرکەوتووەو باڵای لەجۆن بەرزترە. جۆن لەسەردەمی بلێردا سەنگەر دەگوێزێتەوە بۆ پارتی کارو دەبێتە ئەندام پەرلەمان، لەساڵی (2009) دەبێتە سەرۆکی پەرلەمان، پاش دە ساڵ لەسەرۆک، بڕیار وایە مانگی داهاتوو کۆتایی بەژیانی سیاسی بهێنێت.
ئامانجی هەرە سەرەکیی جۆن ئەوەیە کە ئەم پەرلەمانە سەرۆکێکی نوێ هەڵبژێرێت، لەعورفی پەرلەمانی بەریتانیدا، سەرۆک، ئەندامان هەڵیدەبژێرن بەدەنگدانی نهێنی.

وتاری زیاتر

گەڕانەوەی لێڤایەسانی روسی‬ د.سەردار عەزیز
2020-07-13 18:21      20 جار بینراوە


قوڵتر لە قەیران‬ د.سەردار عەزیز
2020-07-08 11:05      50 جار بینراوە

تورکیاو تیورەی زەلکاو‬ د.سەردار عەزیز
2020-07-05 18:04      33 جار بینراوە



تورکیاو کورد: چی دەگوزەرێت؟‬ د.سەردار عەزیز
2020-06-28 11:27      40 جار بینراوە

هێرشی تورک و دوو سەرنج‬ د.سەردار عەزیز
2020-06-27 15:04      30 جار بینراوە

چین و ئەمریکاو کورد‬ د.سەردار عەزیز
2020-06-22 14:47      59 جار بینراوە

عوسمانییەت: بە ئاشتی، بە شەڕ‬ د.سەردار عەزیز
2020-06-21 11:45      38 جار بینراوە

گەوجاندنی پۆستمۆدرێن‬ د.سەردار عەزیز
2020-06-17 19:23      48 جار بینراوە

هێرشەکانی تورکیا‬ د.سەردار عەزیز
2020-06-15 16:53      55 جار بینراوە

دانوستانی عیراق و ئەمریکا‬ د.سەردار عەزیز
2020-06-14 00:03      69 جار بینراوە

ئەمریکاو عیراق، دانوستان‬ د.سەردار عەزیز
2020-06-07 19:19      60 جار بینراوە

ساتە کیسنجەرییەکان!‬ د.سەردار عەزیز
2020-06-01 20:24      63 جار بینراوە

٢٨ ساڵە/ ٢٨٠ ساڵ‬ د.سەردار عەزیز
2020-05-25 16:18      87 جار بینراوە



لەستایشی لامەرکەزیدا‬ د.سەردار عەزیز
2020-05-16 18:45      71 جار بینراوە

کۆرۆنا چۆن دەمانگۆڕێت؟‬ د.سەردار عەزیز
2020-05-04 15:51      79 جار بینراوە

بای بای حوکمداری ئاسان‬ د.سەردار عەزیز
2020-05-02 15:52      107 جار بینراوە

دێوی حوکمڕانی‬ د.سەردار عەزیز
2020-04-28 21:12      94 جار بینراوە

حەنین بۆ بەغدا‬ د.سەردار عەزیز
2020-04-27 19:13      105 جار بینراوە

بۆچی روسەکان لەسوریان؟‬ د.سەردار عەزیز
2020-04-25 23:31      79 جار بینراوە


ئەفیونی کشتوکاڵ‬ د.سەردار عەزیز
2020-04-24 17:55      85 جار بینراوە


شەڕی ناوخۆی کوردی!‬ د.سەردار عەزیز
2020-04-18 21:13      104 جار بینراوە

ئۆراسیا و شوناسی كوردی!‬ د.سەردار عەزیز
2020-04-15 13:29      98 جار بینراوە

ئایا چین شەڕ دەکات؟‬ د.سەردار عەزیز
2020-04-13 14:51      92 جار بینراوە

نوێترین هەواڵەکان

بیروڕا

سۆشیال میدیا

گەلەری

کەشو هەوا

زۆرترین سەردانکراو