Mela Bextiyar

Gelo Seddam faşîst bû? (Bi helkefta salroja rûxana Beas)

  2019-04-10 13:33      406 Car hatiye dîtin        Şîrove
Îro 16’mîn salroja rûxana Beasê (9 Nîsan 2003), ez ku edebiyata siyasî ya aliyan, paş 44 saliya damezrandina YNKê bibîr tînim, edebiyatekî şermîn tê bîra min, wekî:
Heta niha, çi partiyek siyasî, nirxandinekî berfireh ya zanistî li ser bîrdoziya Beasê nekiriye, wate: her partiyek ligorî siyaseta şertûmercê, hikum li ser îdolojiya Beas û deshilata Seddam daye. Zêditir, peyva dîktatoriyê hatiye bi kar anîn. Wekî din: peyva faşîzm di edebiyata kongre û çapemeniya resmî de li ser Beas cîh negirtiye. Herî zêde ‘reftarê faşîyane’ hatiye bi kar anîn; da ku deriyê egera danûstanê ligel rejîmê vekirî bimîn e.
Di sêyemîn konferansa Komele de (1985) ev mijar hat rojevê, di encama dawîn de nasnameya faşizmê nehat qebûlkirin; çunkî, hêj danûstan bi dawî nebibû. Bahaneya neselmandina faşîzmê jî ji bo Beasê, tene ew bû ku qaşo faşîzm û nazîzm berhemên nexweşiyên welatên sermayedariyê ne, Îtalya û Almanya, paşê Îspanya û Şîlî jî wek mînak dihatin nîşandan...
Me û yên mane digotin: wekî hemû îdolojiyekî û hizrekî din, faşîzm li welatên paşketî, bi taybetmediya paşketîtiyê û pişt qaliniya bi çanda dêrîn û axafên olî – mezhebî serî hildide. Me teqez jî dikir, metirsiya faşîstiya welatên paşketî  ji welatên sermayedariyê ne kêmtir in; ev gengeşeyên hanê, pêş enfalan û bikaranîna çekê kimyayî di nêv me de hebû.
Di yek ji dewreyên (xulên) kadroyan de (1981), min li ser faşîzma welatên paşketî  ku sermayedariya dewletî disepînin, pêşkêş kir, bi tomarkirî maye “mixabin dengê wê baş nayê bihîstin” di sala 1986 jî de min ev mijar di lêkolînekê de dewlemendtir kir û ket destê Navenda Komele, mixibin di nêv hevrikiyên wê rewşê de hat jêrrêfkirin. Min di pêşekiya pirtûka “Şoreşa Kurdistan û guherînên serdemê “ jî de (1989) teqez kirim e ku Beas faşîste û her divê biherife.
Sala 1991’ê li Baxçeya Mîrê Helebce, min panêlek li ser faşîzma Beasê pêşkêş kir, îsal jî di bîranîna Helebce de min mijarek li zanîngeha bajêr pêşkêş kir li ser “tevgera nasyonalîzma erebî û îdolojiya kîmyabaranê”. Di sala 1988’an de jî di jimareya duyem ya “Govara Enfalê de bi navnîşana “Enfal û îdolojiya Beasê” hatiye waşandin. 
Niha jî paş 51 sal ji hikumranî û herifîna rejîma Beas û Seddam, min, hêj yek lêkolînek li ser cewhera çînayetiya nasyonalîzma faşîstane ya rêjîma wan, ji aliyê aliyan ve nedîtiye.
Di salroja herifandina Seddam û Beasê de ez teqez dikim ku di vî warî de pêwîstî bi lêkolînek berfireh heye û gellek grînge jî neviyên me, nasnameya îdolojiya rejîman û partiyan fêm bikin, da ku bê zanîn ji bo çi demokrasî li Rojhilata Navîn nîne û ji ber çi jî mafên demokrasiyê yên Kurdistanê li her çar parçeyên Kurdistanê nehatiye selmandin û bi berdewamî ew hemû tawan, dijî me hatine encamdan û tên encamdan.
Ligorî min, Rejîma Beas deshilata faşîst ya welatên paşketiye û faşîstiya wê jî di nêv îdolojiya Beasê de çavkaniya xwe heye. Rehên Beasê jî ku hevzayê serhildana tevgera nazîzma Almanyayê ye, xwe berdaye bingeha nasyonalîzma paşketî ya ereb û îdolojiya hikumranî. Tawanên hovane yên beramber bi Kurd û paşan beramber bi Îran û di van demên dawîn de jî li beramber ereb û pêkhateyên din jî, gumana faşîstbûna Beasê nehiştiye. 
Puknow
Wergêr: Metîn Mihemed
 

Babetên zêdetir

Nameyek ji bo Serokkomarê Fransayê‬ Mela Bextiyar
2020-11-02 19:08      254 Car hatiye dîtin

Mam.. Azadiya te baş‬ Mela Bextiyar
2020-10-04 20:49      238 Car hatiye dîtin

Serhildana berdewam a serdemê enternasyonalîzma rastî ye‬ Mela Bextiyar
2020-02-16 20:22      363 Car hatiye dîtin

Teknolojiya ceng.. Asayîş û Berevanî nehişt!‬ Mela Bextiyar
2020-01-20 23:27      374 Car hatiye dîtin

Bandora cîhangîrî û Sosyal Medyayê liser serhildanan‬ Mela Bextiyar
2019-12-21 13:22      579 Car hatiye dîtin

Kongre di nêvbera pile û program de‬ Mela Bextiyar
2019-11-26 14:28      343 Car hatiye dîtin

Dawî bi gotara kevn hatî ye‬ Mela Bextiyar
2019-11-07 02:01      389 Car hatiye dîtin

İraq; du felsefeyên siyasî yên ne lihev!‬ Mela Bextiyar
2019-11-02 16:37      415 Car hatiye dîtin


Bîranînekî xembar, serkirdeyê mezin Elî Eskerî‬ Mela Bextiyar
2019-07-08 14:28      458 Car hatiye dîtin

Nameyek dostane ji bo HDPya azadîxwaz‬ Mela Bextiyar
2019-04-03 00:47      380 Car hatiye dîtin



Mirina George Bush.. Berheviyekî serdem û serokan‬ Mela Bextiyar
2018-12-05 13:44      439 Car hatiye dîtin

Amerîka û Turkiyeya demokratîk û PKKya terorîst!!‬ Mela Bextiyar
2018-11-14 00:28      495 Car hatiye dîtin

Durêya du cemseriya dijwar, hindik maye hesan bibe!!‬ Mela Bextiyar
2018-09-11 01:10      425 Car hatiye dîtin

Kerkûk û navçeyên qutkirî çarenivîsa me ne‬ Mela Bextiyar
2018-07-14 21:39      354 Car hatiye dîtin

Hilbijartinên Tirkiye; tehn, pîrozbahî‬ Mela Bextiyar
2018-06-26 18:27      398 Car hatiye dîtin

Dawîn paşmayiyên şerê sar û netewa Kurd!‬ Mela Bextiyar
2018-06-18 09:57      405 Car hatiye dîtin

Danûstanekî dijwar û qonexekî metirsîdar!‬ Mela Bextiyar
2018-05-27 02:50      402 Car hatiye dîtin

Rojhilata Navîn ber kîjan karesatê ve?‬ Mela Bextiyar
2018-04-12 16:48      648 Car hatiye dîtin

Berevaniya Efrîn.. Werçerxana federaliyê‬ Mela Bextiyar
2018-02-05 21:23      492 Car hatiye dîtin

Şerê Efrîn û çarenivîsa Rojavayê Kurdistan‬ Mela Bextiyar
2018-01-21 11:23      696 Car hatiye dîtin

YNK û destbidestkirina deshilatê‬ Mela Bextiyar
2018-01-11 02:17      493 Car hatiye dîtin

Kûrbûna pirsan û metirsiya şer‬ Mela Bextiyar
2017-12-30 21:41      433 Car hatiye dîtin

Çareseriya miaş, yan deyn yan firoştina mulkan‬ Mela Bextiyar
2017-12-26 13:38      456 Car hatiye dîtin

Bihara Erebî ji bo şikest xwar?‬ Mela Bextiyar
2017-12-23 12:46      466 Car hatiye dîtin

Salroja YNKê nirxandin an pesindayîn?‬ Mela Bextiyar
2017-10-05 22:09      696 Car hatiye dîtin

Nûçeyên herî nû

Gotar

Wêne

Keş û hewa

Herî zêde serdankirî